Birlikte velayet
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BARIŞ CAN ÖZTÜRK
Danışman: Yıldız Abik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Birlikte velayet, tek başına velayetin olumsuz etkilerini engelleyen, çocuğun boşanmaya daha kolay uyumunu sağlayan ve çocuğun üstün yararının gerekli kıldığı bir düzenlemedir. Birçok ülke tarafından birlikte velayet boşanma sonrası kural olarak kabul edilmiştir. Uluslararası belgelerde de eşitlik ilkesi, ayrımcılığın önlenmesi, çocuğun üstün yararı ilkeleri ve çocuğun ana baba tarafından bakılma ve onlarla yaşama hakkı kapsamında yer bulmuştur. Türk Medeni Kanunu evlilik birliği içinde birlikte velayeti kabul ederken boşanma sonrasında velayetin ana babadan birisine bırakılmasını düzenlemiştir. Kanun, evlilik dışı doğan çocuğun velayetine ananın sahip olmasını istisnai durumlarda ise babanın bu hakka sahip olabilmesini düzenlemiştir. AİHS Ek 7 No.lu Protokol'ün yürürlüğe girmesiyle Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 20.02.2017 tarihli 2016/15771 E., 2017/1737 K. sayılı kararıyla birlikte velayet konusunda görüşünü değiştirerek birlikte velayetin kamu düzenine açıkça aykırı olmadığına karar vermiştir. Ancak hala birlikte velayetin hangi hallerde kabul edilebileceğine dair yeknesak bir uygulama yoktur. Son olarak Anayasa Mahkemesi Hilal Erdaş Başvurusunda eksik inceleme neticesinde verilen birlikte velayet kararının aile hayatına saygı hakkını ihlal ettiğine karar vermiştir. Mahkeme kararında tarafların birlikte velayeti istemeleri gerekiyormuş gibi bir yaklaşım vardır. Oysaki gerek Protokol gerekse Yargıtay kararında tarafların rıza veya karşılıklı talepleri birlikte velayetin şartı olarak kabul edilmemiştir. Hem yargının kabul etmesi hem de çocuğun üstün yararına uygun olması nedeniyle kanunumuzda birlikte velayet düzenlemesi yapılmalıdır. Düzenlemenin kural veya istisna olmaktan ziyade alternatif olması gerekir. Birlikte velayetin nasıl uygulanacağı ise somut olaya göre tarafların ve çocuğun görüşü doğrultusunda hakimin takdir yetkisi kapsamında belirlenmelidir. Yargıtay emsal kararına kadar birlikte velayete ilişkin yabancı mahkeme ilamlarının tenfizi reddedilirken artık tenfiz şartlarının oluşması halinde kabul edilmektedir.