Trabzon limanı'nda yüzey sedimente ilişkin bazı ağır metal konsantrasyonlarının mevsimsel değişimi

YUSUF KORAY KÜÇÜK

Trabzon limanı'nda yüzey sedimente ilişkin bazı ağır metal konsantrasyonlarının mevsimsel değişimi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, SU ÜRÜNLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YUSUF KORAY KÜÇÜK

Danışman: AKASYA TOPÇU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma Doğu Karadeniz Bölgesi'nde bulunan Trabzon Limanı'nda biri kontrol istasyonu olmak üzere belirlenen üç istasyondan mevsimsel olarak alınan yüzey sediment örneklerine ilişkin bazı ağır metal konsantrasyonları ile kimyasal parametreleri içeren ilk verilerin ortaya konması için yürütülmüştür. Sediment örneklerinde; demir (Fe; 57,972±1,226 -116,250±0,554 µg/gKA), bakır (Cu; 5,790 ±0,250-14,770 ±0,270 µg/gKA), kadmiyum (Cd; 0,070 ±0,016 - 0,232 ±0,005 µg/gKA), kurşun (Pb; 55,100 ±0,540 - 4,652 ±0,066 µg/gKA), krom (Cr; 9,232 ±0,046 - 28,640 ±0,377 µg/gKA), çinko (Zn; 4,592 ±0,300 - 54,322 ±0,437 µg/gKA), arsenik (As; 2,702 ±0,233 - 6,332 ±0,186 µg/gKA), mangan (Mn; 21,175 ±0,374 - 41,465 ±0,410 µg/gKA), nikel (Ni; 9,272 ±0,042 - 54,230 ±0,158 µg/gKA), toplam fosfor (TP; % 0,160 ±0,003 - 0,250 ±0,001), toplam azot (TN; % 0,111 ±0,001 - 0,161 ±0,001), organik madde (OM; % 0,767 ±0,010 - 1,750 ±0,009), toplam organik karbon (TOC; % 1,450 ±0,001 - 4,407 ±0,002) konsantrasyonları ve kil (% 10,845 ±0,347 - 40,545 ±0,830), kum (% 25,330 ±0,700 - 58,237 ±0,047), silt ( % 17,180 ±0,289 - 41,990 ±0,116) oranları belirlenmiştir. İstasyonlarda suyun; çözünmüş oksijen (O2; % 9,100 ±0,115 - 14,530 ±0,047), su sıcaklığı (oC; 9,025 ±0,095 - 24,975 ±0,051), pH (8,130 ±0,047 - 8,905 ±0,041), ve elektrik iletkenliği (EC; 756,242 ±0,050 - 780,655 ±0,213) değerleri ölçülmüştür. Bu araştırma ile Trabzon Limanı yüzey sedimentine ilişkin bazı ağır metaller ve kimyasal veriler ile su kalitesine ilişkin bazı fiziksel parametrelerin değişimleriyle ilgili mevsimsel ve istasyon bazlı ilk bilimsel veriler elde edilmiştir. Araştırma sonucunda, sedimentte organik madde, toplam karbon, toplam fosfor, toplam azot, kil, silt, kum, ağır metallerden; Fe, Cu, Cd, Pb, Cr, Zn, As, Mn, Ni ve suya ilişkin parametrelerden; oksijen, sıcaklık, pH ve elektrik iletkenlik değerlerinde mevsimsel açıdan istatistik olarak önemli bir artış gözlemlenmemiştir (p<0,05). Ancak, sedimentte Fe ve Ni konsantrasyonları açısından, istatistik olarak önemli bir artış tespit edilmiştir (p<0,05). Araştırma bulguları doğrultusunda gemi trafiğinin ve nehir girdilerinin Trabzon Limanı'nda yüzey sedimentini şu an için olumsuz yönde etkilemediği söylenebilir.