Kenevir Tohumu Ürünlerinin Kontrollü Tüketimi Sonrası İdrar Örneklerinde Kannabinoid Miktarlarının Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Adli Bilimler Enstitüsü, Kriminalistik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE SOYTÜRK
Danışman: İsmail Ethem Gören
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda, besleyici ve faydalı özellikleri nedeniyle kenevir tohumu ürünlerinin kullanımında artış gözlenmiştir. Omega-3 ve omega-6 yağ asitlerini içeren kenevir tohumu ve kenevir tohumu yağında THC etken maddesinin olmadığı düşünülmektedir ancak tohumların kontamine olması durumunda THC etken maddesi bu ürünlerde tespit edilebilmektedir. Buna ek olarak kenevir tohumu yağının kullanımı sonucunda alınan idrar örneklerinde THC tespit edilebilmiştir. Bu çalışmada kenevir tohumu ve yağındaki kannabinol, kannabidiol, ∆9-THC, ∆8-THC ve metabolitlerinin miktarları belirlenerek gönüllü katılımcıların bu ürünleri kullanımı sonrasında toplanan idrar örneklerinde kannabinol, kannabidiol, ∆9-THC, ∆8-THC ve metabolitlerinin geliştirilen valide bir yöntemle düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. İnternet ve aktarlardan temin edilen kenevir tohumu ve yağlarındaki kannabinol, kannabidiol, ∆9-THC ve ∆8-THC seviyeleri, sıvı kromatografi tandem kütle spektrometrisi (LC-MS/MS) kullanılarak belirlenmiştir. 15 gönüllü tarafından içeriği belirlenen kenevir tohumu ürünleri kullanıldıktan sonra idrar numunesi toplanmıştır. Ortalama 23.4 µg Δ9-THC ve 3.6 µg Δ8-THC içeren 30 gram kenevir tohumu örneği gönüllü 5 kişi tarafından 10 gün boyunca tüketilmiştir. Ortalama 32 µg ∆9-THC ve 27 µg ∆8-THC içeren kenevir tohumu yağları 5 kişi tarafından 10 gün boyunca günde 1 mL doğrudan dermal olarak, 5 kişi tarafından 10 gün boyunca günde 5 mL doğrudan oral olarak kullanılmıştır. Toplanan idrar numunelerini analiz etmek için valide edilmiş sıvı-sıvı ekstraksiyon tabanlı LC-MS/MS yöntemi kullanılmıştır. En yüksek kannabinoid konsantrasyonları, kenevir tohumu yağının oral kullanımında tespit edilmiştir. Δ9-THC ve ∆8-THC ile metabolitleri Δ9-THC-COOH ve Δ8-THC-COOH sırasıyla 0.48 ± 0.01 (Ort. ± SS), 0.39 ± 0.10 (Ort. ± SS), 0.16 ± 0.10 (Ort. ± SS), 1.02 ± 1.21 (Ort. ± SS) ng/mL'dir. Tespit edilen miktarlar SAMSHA'nın eşik değerinin (20 ng/mL) altında olmasına rağmen ülkemizde "sıfır tolerans" prensibi benimsendiği için biyolojik örneklerde kannabinoidlerin pozitif sonuç vermesi durumunda cezai yaptırım uygulanmaktadır. Kenevir tohumu ürünlerinin içerisindeki kannabinoid miktarlarının belirlenerek satışa sunulması önerilmektedir