İkinci dil olarak Türkçede ilgi tümceciklerinin edinimi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRKÇENİN EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGÜN ÖZCAN
Danışman: SALİH SELÇUK İŞSEVER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışma, İkinci dil olarak Türkçede ilgi tümceciklerinin edinim hiyerarşisini Keenan ve Comrie (1977)'de ele aldıkları AÖEH'ne göre araştırmayı amaç edinmiştir. Literatürde AÖEH'nin evrensel bir hiyerarşi olduğunu savunan çalışmaların yanında, bu hiyerarşinin evrensel olmadığını savunan çalışmalarda mevcuttur. Bu çalışmalardan AÖEH'nin evrenselliğini savunan Aydın (2007)'de, Türkçeyi ikinci dil olarak edinenler yapısal uzaklık hipotezine göre, özne ilgi tümceciklerini nesne ilgi tümceciklerine göre daha kolay edinmektedirler. AÖEH'nin evrensel olmadığını savunan Özçelik (2006)'da ise Türkçeyi ikinci dil olarak edinenler çizgisel uzaklık hipotezine göre, nesne ilgi tümceciklerini özne ilgi tümceciklerine göre daha kolay edinmektedirler. Bu çalışmalardan farklı olarak, Kanno (2007)'de Japoncayı ikinci dil olarak edinenler üzerinde yaptığı çalışmada ilgi tümceciklerinin edinim hiyerarşisinin sadece yapısal özelliklerle açıklanamayacağını, anlamsal özelliklerin bu konuda belirleyici olabileceğini iddia etmiştir. Kanno (2007)'deki bu çalışmasının sonucunda ise dil edinicilerinin bir canlı bir cansız öğe barındıran ilgi tümceciklerini, iki canlı öğe barındıran ilgi tümceciklerine göre daha kolay edindikleri sonucuna ulaşmıştır. Bu tezde ise ilgi tümceciklerinin edinim hiyerarşisi ve AÖEH'nin evrensel olup olmadığı, Aydın (2007) ve Özçelik (2006) arasındaki farklılıklar ve Kanno (2007)' de ele alınan anlamsal özellikler de göz önünde tutularak bulunmaya çalışılmıştır. Tezde ayrıca ilgi tümceciklerinde anlamsal özellikler de göz önünde bulundurulacağı ve Türkçede bu tür bir çalışmanın eksikliği nedeniyle dolaysız nesne ilgi tümcecikleri ile dolaylı nesne ilgi tümceciklerinin edinim sıralaması da önemli bir araştırma konusu olarak yer almıştır.Tezin sonucunda ise Türkçenin ikinci dil olarak ediniminde özne ilgi tümceciklerinin nesne ilgi tümceciklerine göre, dolaysız nesne ilgi tümceciklerinin ise dolaylı nesne ilgi tümceciklerine göre daha kolay edinildiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuç Aydın (2007)'yi desteklerken, Özçelik (2006)'yı desteklememektedir. Ayrıca çalışmada ilgi tümceciklerinin ediniminde canlılığın da rol oynadığı sonucuna varılmıştır. Çünkü katılımcılar bir canlı bir cansız öğe barındıran ilgi tümceciklerinde iki canlı ve iki cansız öğe barındıran ilgi tümceciklerine göre daha yüksek başarı oranları göstermişlerdir.