İnflamatuvar Barsak hastalığında sitokin gen polimorfizmleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN ÇELİK

Danışman: ABDURRAHMAN MİTHAT BOZDAYI

Özet:

51 ÖZET İnflamatuvar Barsak Hastalığında (İBH) Sitokin Gen Polimorfizmleri Crohn hastalığı (CH) ve ülseratif kolit (ÜK), barsağın nedeni tam olarak bilinmeyen kronik inflamatuvar hastalıklarıdır. Hastalık prevalansındaki etnik farklılıklar, hastalığın ailesel kümeleşmesi ve yapılan ikiz çalışmaları İBH patogenezinde genetik faktörlerin rol oynadığını gösteren en önemli kanıtlardır. Son dönemde yapılan bağlantı çalışmalarında bazı kromozomlar üzerinde CH veya ÜK'ya ya da ikisine de duyarlılıkta rol oynayabilecek aday bölgeler tanımlanmıştır. Bu çalışmanın amacı, immün sistemde bir düzensizliğin olduğu İBH'de, inflamatuvar yolakta rol alan TNFa, IL-1B, IL-10 ve IL1-RN sitokin genlerinde immün yanıt düzeyini saptayabilecek olan allelik polimorfizmleri çalışmaktır. Çalışmaya hasta grubu olarak endoskopik veya hispatolojik olarak tanı almış 84 ÜK (46 erkek, 38 kadın) ve 52 CH (30 erkek, 22 kadın) hastası alındı. Kontrol grubu olarak ise daha önce hiçbir barsak hastalığı geçirmediğini ifade eden 105 sağlıklı birey (69 kadın, 36 erkek) alındı. TNFa geni -308 ve -238, IL-10 geni -1082 ve -627, IL-1B geni -511 bölgelerindeki polimorfizmler için PCR-RFLP yöntemi, IL1-RN intron 2'deki polimorfizm için ise VNTR (değişken sayıdaki tekrar bölgesi) yöntemi kullanıldı. Sonuçlar agaroz jel elektroforezinde analiz edildi. IL-16, IL10, TNFa ve IL1-RN genlerindeki polimorfizmlerin allel ve genotip frekansları bakımından ÜK, CH hastaları ve sağlıklı kontroller arasında anlamlı bir farklılık saptanmadı. Türk popülasyonunda, IL-1 0-627 ve -1082, IL-1B-511 ve TNFa-238 polimorfik bölgelerindeki sonuçlar, bazı Avrupa toplumlarındaki sonuçlarla uygundur. Fakat çeşitli Avrupa popülasyonlarında IL1-RN*2 varyantı ile ÜK arasında ilgi gözlenirken çalışmada bu doğrulanmadı. TNFa-308 noktası A varyant alleli Japon ÜK hastalarında yüksek, İngiliz, Belçikalı ve Macar CH hastalarında düşük bulunurken bu çalışmada herhangi bir farklılık gözlenmedi. Sonuç olarak Türk popülasyonunda bu polimorfizmler, İBH'ye duyarlılıkta önemli risk faktörlerine benzememektedir. Anahtar sözcükler: Crohn hastalığı (CH), inflamatuvar barsak hastalığı (İBH), sitokin, polimorfizm, ülseratif kolit (ÜK).