Türkiye Türkçesi ve Halha Moğalcasında fiil zaman şekilleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MYAGMARSÜREN UUGANBAYAR
Danışman: Fatma Sema Özönder
Özet:Uuganbayar, Myagmarsüren, Türkiye Türkçesi Ve Halha Moğolcasmda Fiil Zaman Şekilleri, Doktora Tezi, Danışman: Prof.Dr. F. Sema Barutçu Özönder, xxii +263 s. 'Türkiye Türkçesi ve Halha Moğolcasmda fiil zaman şekilleri" adındaki tezimiz beş bölümden oluşmaktadır. Birinci Bölümde, işlev anlam alam ve görünüşlülük kavramlarıyla ilgili olarak ele alman Türkiye Türkçesi ve Halha Moğolcasındaki fiil zaman şekillerinin işlev ve anlam parallelikleri üzerine durulmaktadır. Görünüşlülük işlev anlam alanının önemli unsurlarından biri olan görünüş kategorisi, olaylara olan öznesel bakış açısı olarak kullanılmaktadır. İkinci Bölümde, fiil zaman şekilleriyle ifade edilen birleşik görünüş-zaman anlamlan olan somut geçmiş, biten geçmiş, somut gelecek, alışılmış gelecek, yeterlik gelecek anlamlarının sistematik açıklaması dile getirilmektedir. Burada yeterlik gelecek anlamının olasılık, gereklilik, faraziye, isteklilik ve emir diye beş belirtisi de vardır. Üçüncü Bölümde, genel zaman şekillerinin görünüşlü sınıflarla olan ilişkisi üzerine durulmaktadır. Hem eylemin iç sınırına işaret eden sınırlı fiiller hem de eylemin amaçsız oluşuna vurgu yapan sınırsız fiiller görünüşlü sınıfının oluşturucularıdırlar. Dördüncü Bölümde genel zaman şekillerinin uzamış zaman şekilleriyle olan rekabetinden bahsedilmektedir. Genel görünüşün anlamlan olan genel olgululuk, açık örneklilik ve genel uzamışük anlamı, somut olgululuk, sonsuz tekrarlılık ve belirtilmiş uzamışlık gibi uzamış görünüş anlamlanyla rekabet edebilmektedir. Sonuncu veya Beşinci Bölümde, genel görünüşün bağlam türleri gösterilmektedir. Türkiye Türkçesi ve Halha Moğolcasındaki genel görünüş şekilleri zincir, öncül ve ardıl, ardıl ve öncül ve son olarak olgular yığını bağlam türlerinde kullamlabilmektedirler.