Kayıp veriyle baş etme yöntemlerinin madde tepki kuramı bir parametreli lojistik modelinde model veri uyumuna ve standart hataya etkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DUYGU KOÇAK

Danışman: ÖMAY ÇOKLUK BÖKEOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, kayıp veri baş etme yöntemlerinin Madde Tepki Kuramı bir parametreli lojistik modelinde, model veri uyumuna, madde model uyumuna, standart hataya ve madde parametresi kestiriminin standart hatasına etkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda örneklem büyüklüğü 500, 1000 ve 1500, madde sayısı 20 olan veri setleri üretilmiştir. Üretilen veri setleri üzerinde tamamen rastgele kayıp, rastgele kayıp ve rastgele olmayan kayıplar oluşturulmuştur. Oluşturulan kayıp veriler liste bazında silme, regresyonla atama, ortalama atama, çoklu atama ve beklenti maksimizasyon algoritması yöntemleriyle tamamlanmıştır. Kayıp veri baş etme yöntemleriyle tamamlanan veri setlerinden elde edilen kestirimler, eksiksiz veri setlerinden elde edilen değerler için referans alınarak yorumlanmıştır. İncelemeler sonucunda, liste bazında silme yönteminin rastgele olmayan kayıp mekanizmasında model veri uyumu açısından diğer yöntemlere göre daha iyi performans sergilediği ancak genel olarak tüm mekanizmalarda standart hatayı yükselttiği; beklenti maksimizasyon algoritması ve çoklu değer atama yöntemlerinin rastgele kayıp mekanizmasında iyi, tamamen rastgele kayıp mekanizmasında kısmen iyi performans sergilediği sonucuna ulaşılmıştır. Ortalama atama ve regresyonla atama yöntemlerinin de belirli koşullarda iyi performans sergilediği sonucuna ulaşılmıştır. Veri setinde rastgele olmayan kayıp veri olması durumunda kayıp veri baş etme yöntemlerinin performansının iyi olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte tüm kayıp veri mekanizmalarında kayıp veri oranı arttıkça, kayıp veri baş etme yöntemlerinin performansı da düşmektedir. Tüm mekanizmalarda ve koşullarda kullanılabilecek, tüm test ve madde parametreleri üzerinde tutarlı olarak en iyi sonuçları veren tek bir yöntemin olmadığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Kayıp veri, kayıp veri baş etme yöntemleri, standart hata,model veri uyumu, madde tepki kuramı, bir parametreli lojistik model.