Bazı antidiyabetik ilaç etken maddelerinin tayini için MOS2 temelli elektrokimyasal sensörlerin geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANALİTİK KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ KEMAL ATEŞ
Danışman: NEVİN ERK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tez çalışmasında, tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan sodyum glukoz kotransporter 2 inhibitörleri grubundan dapagliflozin ve dipetidil peptidaz 4 inhibitörleri grubundan linagliptinin gerçek numunelerden analizine yönelik MoS2 temelli elektrokimyasal sensör tasarlanmıştır. Li – interkalasyon yöntemi ile metalik faz MoS2 (1T-MoS2) sentezlenmiş, sentezlenen 1T-MoS2 üzerine sistein amino asidi bağlanmıştır. Elde edilen nano-malzeme (Sis@MoS2), x-ışınları kırının spektroskopi, x-ışınları fotoelektron spektroskopi, Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopi ve geçirimli elektron mikroskopik yöntemleri kullanılarak karakterize edilmiştir. Camsı karbon elektrot yüzeyleri Sis@MoS2 ile modifiye edilerek tez kapsamında amaçlanan elektrokimyasal sensör (Sis@MoS2/CKE) üretilmiştir. Dapagliflozinin Sis@MoS2/CKE yüzeyinde elektrokimyasal analizi dönüşümlü (DV) ve diferansiyel puls voltametri (DPV) yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sis@MoS2/CKE, dapagliflozinin elektro-oksidasyonuna karşı yüksek elektrokatalitik aktivite göstermiştir. Sis@MoS2/CKE, dapagliflozin için 2.0 – 58.5 µM ve 58.5 – 108.9 µM olmak üzere iki doğrusal çalışma aralığına ve 1.6 µM gözlenebilme sınırına (GS) sahiptir. Linagliptinin Sis@MoS2/CKE yüzeyinde elektrokimyasal analizi DV ve DPV yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sis@MoS2/CKE, linagliptinin elektro-oksidasyonuna karşı yüksek elektrokatalitik aktivite göstermiştir. Sis@MoS2/CKE, linagliptin için 1.0 – 75.0 µM ve 75.0 –15344 µM olmak üzere iki doğrusal çalışma aralığına ve 0.19 µM GS'na sahiptir. Tarafımızca geliştirilen elektrokimyasal sensörün uygulanabilirliği, dapagliflozin için tablet formundan, linagliptin için plazma ortamından analiz yapılarak incelenmiş ve elde edilen verilen geliştirdiğimiz sensörün her iki etken maddenin gerçek numunelerden analizinde kullanılabilecek alternatif yöntemler olduğunu göstermiştir.