İbn Nefis'te insanın zihinsel tekamülü
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KELAM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ KÜRŞAT TURGUT
Danışman: ŞABAN ALİ DÜZGÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Felsefî/teolojik roman geleneğinin en önemli temsilcilerinden biri de İbn Nefîs'tir. Onüçüncü yüzyılda yaşamış önemli bir bilim adamı olan İbn Nefîs, tıp tahsilinin yanında gramer, mantık ve hukuk tahsil etmiştir. Çok çeşitli alanlarda eser veren İbn Nefîs'in özellikle er-Risâletü'l-Kâmiliyye fi's-Sîreti'n-Nebeviyye adlı eseri, felsefî/teolojik roman geleneği açısından ayrı bir öneme sahiptir. İşte bu çalışma, İbn Nefîs'in bu risâlede kelam'ın ana konuları üzerinde yapmaya çalıştığı rasyonelleştirme çalışmalarını içermektedir.Çalışmamızın giriş bölümünde, İslam düşüncesinde felsefî/teolojik roman geleneği hakkında genel bilgi vermeye çalıştık. Bu geleneğin Batıdaki ütopya tarzı eserlerle ilişkisi üzerinde durarak, bu ikisi arasında karşılaştırmalara da yer vermeye çalıştık. Birinci bölümde ise, çalışmamızın ana temasını teşkil eden İbn Nefîs'i, ilmi şahsiyeti ve eserleriyle tanıtmaya gayret ettik. Er-Risâletü'l-Kâmiliyye fi's-Sîreti'n-Nebeviyye adlı eserini, tezimizin temelini oluşturduğu için onun hakkında daha detaylı bilgi vermeye çalıştık. Bu eserin ilk sayfalarında ele alınan evrim/tekâmül düşüncesini ilk önce, düşünce geleneğimiz açısından değerlendirip daha sonra da İbn Nefîs'in aynı konudaki fikirlerini değerlendirdik.Tezimizin ikinci bölümünde ise, insanın herhangi bir dış tesir olmadan saf aklıyla neleri bilebileceği konusu üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda konu ?ulûhiyyet, nübüvvet ve âhiret?le ilgili meseleler üzerinden temellendirilmeye çalışılmıştır. İbn Nefîs'in özellikle bu üç konu hakkında yaptığı rasyonelleştirme çalışmalarını vermeden önce, mevzuu hakkında kelamcılar ve İslam filozoflarının görüşlerine yer verilmiştir. Böylelikle İbn Nefîs'in fikir dünyasının derinliğine vakıf olunmaya çalışılmış ve onun meseleye getirdiği farklı bakış açısı ortaya konmuştur. Ek bölümünde, Risâletü'l-Kâmiliyye fi's-Sîreti'n-Nebeviyye adlı eserin tercümesini vermekle, İbn Nefîs'in tarihi olaylar hakkında yapmış olduğu aklileştirme çalışmalarını da göstermiş olduk.Anahtar Kelimeler: İbn Nefîs, felsefî/teolojik roman, ulûhiyyet, nübüvvet ve âhiret.