Örten çift yıldız sistemlerinde bazı gözlemsel bağıntılar: Uzaklık tahmininde mutlak parametreler

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ASTRONOMİ VE UZAY BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DERYA ÖZTÜRK

Danışman: Sacit Özdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Örten değişen yıldızların ışık eğrisi ve dikine hız analizleri ile sisteme ait mutlak fiziksel parametreleri büyük doğrulukla belirlenebilmektedir. Çift sisteminin mutlak parametrelerinden ise sisteme ilişkin uzaklık (dinamik paralaks) hesaplanabilmektedir. Bu çalışmada literatür taraması sonunda elde edilen toplam 152 adet ayrık ve yarı-ayrık örten çift yıldız sistemine ait trigonometrik ve dinamik yolla belirlenmiş uzaklık değerleri karşılaştırılmıştır. Bu sayede bu iki yöntem arasındaki güvenilirlik derecesi ortaya konulmuştur. Ayrıca SY Sge ve V688 Aql sistemlerine ait BVRI bantlarındaki ışık eğrisi çözümleri yapılarak, mutlak parametre seti elde edilmiş ve bu sistemler için dinamik paralaksları hesaplanmıştır. İlgili sistemler dinamik-trigonometrik paralaks bağıntısı üzerine yerleştirilmiştir. Trigonometrik ve dinamik paralaks arasında oluşturulan bu doğrusal bağıntı kullanılarak, trigonometrik yöntemin cevap veremediği uzaklıklar için örten çift sistemlere ait dinamik paralaksın uzaklık tayininde kullanılabileceği gösterilmiştir. Ayrıca ilgili bağıntı, yıldızlararası sönümleme miktarını belirlemede de kullanılabilmektedir.