Yetişkinlerde akne vulgaris olma durumuna göre beslenme durumu ve diyet inflamatuar indeksi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLI ONUR
Danışman: NURCAN YABANCI AYHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akne vulgaris (AV) genellikle adolesan yaşlarda başlayan ancak sonrasında hayatın her döneminde görülebilen lezyonlarla karakterize kronik inflamatuar bir hastalıktır. Akne vulgaris patogenezi multifaktöriyeldir ve diyetin AV oluşumunda etkili olacağı düşünülmektedir. Diyet inflamatuar indeksi (Dİİ), diyetin inflamatuar etkisini belirlemede kullanılan bir indekstir. Bu çalışma, AV olan ve olmayan kadınlarda Dİİ ile beslenme durumu ve bazı biyokimyasal parametreler arasındaki ilişkiyi göstermek amacıyla planlanmıştır. Çalışma; Erciyes Üniversitesi Gevher Nesibe Hastanesi Dermatoloji Polikliniği'ne başvuran AV olan 34, AV olmayan 34 olmak üzere toplam 68 yetişkin kadın üzerinde yürütülmüştür. Kadınların AV durumları ve şiddetleri sorumlu doktor tarafından belirlendikten sonra sosyo-demografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumları yüz-yüze görüşme yöntemi ile anket formuna araştırmacı tarafından kaydedilmiştir. Kadınların antropometrik ölçümleri, biyokimyasal parametreleri ve üç günlük besin tüketim kayıtları alınmıştır. Diyet inflamatuar indeksi, kadınların üç günlük besin tüketim kayıtlarından yola çıkarak hesaplanmıştır. Global Akne Derecelendirme Sistemi'ne göre AV olan kadınlarda hafif-orta dereceli AV sayısı 33 (%98,6), şiddetli AV sayısı 1 (%1,4) bulunmuştur. Akne vulgarisi olmayan ve olan kadınların yaş ortancaları sırasıyla 24,0 ve 22,0 yıldır (p 0,05). Akne vulgarisi olmayan kadınların AV olan kadınlardan daha az karbonhidrat ve yağ tükettikleri saptanmıştır (p<0,05). Akne vulgarisi olan kadınlarda serum CRP değeri AV olmayan kadınlara göre istatistiksel açıdan anlamlı şekilde yüksektir (p<0,05). Akne vulgaris olmayan kadınların Dİİ değerleri -5,41 ile 2,58 arasında; AV olan kadınların Dİİ değerleri -5,17 ile 7,88 arasında olduğu hesaplanmıştır. Akne vulgarisi olmayan kadınların Dİİ ortalaması -0,656±2,528 olarak anti-inflamatuar özellik; AV olan kadınların Dİİ ortalaması 1,342±3,221 olarak pro-inflamatuar özellik gösterdiği saptanmıştır. Kadınların Dİİ'ye göre günlük ortalama enerji alımı ve makro besin ögelerinden; karbonhidrat (g, TE%), protein, yağ, SFA, MUFA, PUFA (g, TE%), posa ile mikro besin ögelerinden; E vitamini, tiamin, niasin, B6 vitamini, C vitamini, folik asit, magnezyum, sodyum, potasyum, fosfor, demir, çinko alım değerleriyle Dİİ grupları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Akut faz reaktanı olan CRP, Dİİ puanları ile pozitif yönde (r:0,483, p<0,05) ve istatistiksel olarak anlamlı şekilde ilişkili bulunmuştur. Sonuç olarak AV durumunun kadınların diyetlerinden etkilendiği ve Dİİ'yi de etkilediği saptanmıştır. Kadınların Dİİ azaltacak biçimde diyetlerinde anti-inflamatuar besinlere yeterli miktarda yer vermeleri AV oluşmasının engellenmesine ve/veya lezyonların şiddetlenmesinin azalmasına yarar sağlayacaktır.