Dermiste yara iyileşmesi üzerine pentoksifilinin etkileri

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Temel Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞBA ZEYREK

Danışman: BİZDEN SABUNCUOĞLU

Özet:

ÖZET Dermişte Yara İyileşmesi Üzerine Pentoksifilinin Etkileri Memelilerde deri üzerinde yanık, keşi gibi herhangi bir hasar sonrası oluşan yara rejenerasyonla değil fibroproliferatif bir yanıtla, yani skar oluşumuyla onarılır. Oysa skar kozmetik görünümü bozmakla kalmaz, çoğu zaman ciddi tıbbi sorunlara da yol açar. Üstelik skarla iyileşen deri, sağlam deriye göre gerilime karşı daha zayıftır. Bu çalışmada temiz insizyonel yaralarda skarla iyileşmenin önlenebilmesi açısından daha önce anti-fibrotik etkileri de pek çok çalışmayla gösterilmiş olan pentoksifilinin (PTX) etkinliği araştırıldı. Bunun için 72 erkek Wistar albino sıçanı 50 mg/kg/gün intraperitoneal PTX verilen tedavi ve aynı miktarda serum fizyolojik verilen kontrol gruplarına ayrıldı. Her hayvanın sırtına 2 adet insizyon yapılıp primer kapatıldı. Hayvanlardan postinsizyonel 3, 5, 7 ve 14. günlerde biyopsi alınarak incelendi. PTX grubunda yara iyileşmesinin erken fazının hem hücresel profil açısından hem de kollajen profili açısından kontrol grubuna göre daha erken gerçekleştiği ancak 14. güne gelindiğinde aynı fazda oldukları görüldü. Kollajen liflerinin yönelimi deney grubunda normal dermişe daha yakındı. PTX grubu 5. günden sonra tüm zaman noktalarında tip I görünümlü kollajene kıyasla daha fazla miktarda tip III görünümlü kollajen yapmıştı (p<0.05). TGF-pi ve -03 immün boyamalarında ise istatistiksel anlamlı bir fark bulunmasa da tedavi grubunda TGF- pi ekspresyonunun hızlı artışı ve erken dönemde düşüşü, TGF~p3 ekspresyonunun ise erken dönemde kontrol grubuna göre daha fazla ekspresyonu sözkonusudur. Tüm bu bulgular değerlendirildiğinde PTX'in skar oluşumunu azalttığı, iyileşme dokusunun hasarsız dermişe daha yakın organizasyonda yapılmasına katkısı olduğu bulunmuştur. Anahtar sözcükler: histoloji, kollajen, pentoksifilin, TGF-p, yara iyileşmesi 44