Kollektif çekirdek uyarılmaları ve SEL y-çekirdek çarpıştırıcıları ile nükleer spektroskopi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, FİZİK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EKBER GULİYEV
Danışman: ÖMER YAVAŞ
Özet:ÖZET Doktora Tezi KOLLEKTİF ÇEKİRDEK UYARILMALARI VE SEL y-ÇEKİRDEK ÇARPIŞTIRICILARI İLE NÜKLEER SPEKTROSKOPİ Ekber GULİYEV Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Fizik Mühendisliği Ana Bilim Dalı Danışman : Doç. Dr. Ömer YAVAŞ Bu tez çalışmasında koliektif nükleer uyarılmaları, mikroskobik modelin rastgele faz yaklaşımı (RPA) yöntemi çerçevesinde ele alınmıştır. Çalışmada, çekirdek hamiltoniyeninin değişmezlik ilkelerine dayanarak koliektif seviyelerin meydana gelmesinden sorumlu olan izoskaler ve izovektör etkin kuvvetlerin ayrılabilir şekilde ortalama alan potansiyeliyle özuyumlu olarak seçilmesini sağlayan serbest parametresiz bir teori kullanılmıştır. Bu teori çerçevesinde magnetikdigol uyarılmalarının makas mod ve spin-titreşim dallan incelenmiştir. Deforme "çekirdeklerde simetri kırınımının neden olduğu sıfır enerjili Goldstone dalının, makas mod rezonansının düşük enerjilerde kuvvetli bir biçimde ayrışmasından sorumlu olduğu ortaya konulmuştur. Çekirdek koliektif uyarılma seviyelerinin deneysel olarak incelenmesinde Nükleer Rezonans Floresansı (NRF) gibi geleneksel deney yöntemlerinin zorlandığı enerji bölgelerinin incelenmesini sağlamak üzere planlanan Serbest Elektron Lazeri (SEL)-Çekirdek çalıştırıcılarının ana parametreleri hesaplanarak spektroskobik açıdan sağlayacağı üstünlükler Sın gibi deforme ve Ba ve Ce gibi geçiş çekirdekleri ele alınarak gösterilmiştir. Çekirdeklerde koliektif uyarılmalar için SEL-Çekirdek çalıştırıcılarının geleneksel deney cihazlarına sağladığı üstünlükler, önerilen bu çarpıştırırların gelecekte çekirdek seviyelerinin parametrelerinin araştırılmasında deneysel olarak çok yönlü ve duyarlı sonuçlar ortaya koyabileceğini göstermektedir. 2002, 65 Sayfa ANAHTAR KELİMELER : RPA yöntemi, Çekirdek koliektif uyarılmaları, Magnetik dipol geçişleri, Makas mod, Nükleer spektroskopi, Parçacık hızlandırıcıları, SEL-çekirdek çarpıştırıcıları