Doğu Akdeniz-Ege süngerlerinden (Porifera) seçilen türlerin incelenmesi, bu canlılardaki kollajen tip II, IV ve Integrin proteinlerin varlığının immünhistokimyasal ve moleküler genetik düzeyde araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERT GÖKALP
Danışman: HASAN HÜSEYİN ATAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Süngerlerin etkin savunma mekanizmaları ve biyoaktif molekül üretme yeteneklerinin anlasılmaya baslandıgı geçen yüzyılın baslarından itibaren, sünger biyoaktif bilesikleri üzerine 1950'li yıllardan baslayarak günümüze kadar gelen çalısmaların neticesinde az miktarda sünger kaynaklı ilaç farmakolojik markette kendine yer bulmustur. Anti-HIV, anti-tümör, anti-bakteriyel, antiviral vs. gibi etkileyici özellikleri bulunan bu metabolitlerden daha fazla yararlanamamamızın en büyük nedeni ekonomiktir ve bu uygun miktarlarda sünger biokütlesine ulasılmasına engel olmustur. Bu problemi çözme hedefiyle yola çıkan arastırmacılar çesitli kültür yöntemlerini gözden geçirmis, denemis ve süngerlere uyarlayarak gelistirmislerdir. Bunlardan bazıları spesifik türlerde veya durumlarda basarılı sonuçlar verirken sünger kültüründe genel bir yöntem günümüze kadar oturtulamamıstır. Elli yıldır hiç azalmadan devam eden deniz süngeri çalısmaları son yıllarda moleküler genetik alanındaki yeniliklerle daha da bir ivme kazanmıstır. Bu yeniliklerden yola çıkarak sünger biokütlesi problemine çözüm bulabileceklerini ümit eden arastırmacılar kültür yöntemlerindeki basarı oranlarını artırmaya yönelik önemli sonuçlara ulasılacagını düsündükleri için bu canlıların temel yapılarıyla ilgili çalısmalara yönelmislerdir. Sünger proteinlerine ait arastırmalar da bu canlıları daha iyi anlamaya yönelik çabalardan olup süngerlerde protein izlerine ilk olarak 1970'lerde rastlanmıstır. Bu çalısma kapsamında karasularımızda bulunan sünger türleri arasından seçilen örneklere uygulanan immunohistokimyasal yöntemler neticesinde tip I kollajene, Chondrosia. reniformis ve Aplysina aerophoba türlerinde, kollajen tip II'ye A. aerophoba türünde, tip IV kollajene yine A. aerophoba türünde, integrin b 1 'e ise A. aerophoba ve Axinella. polypoides türlerinde rastlandı. Elde edilen bu sonuçlar paralelinde gerçeklestirilen moleküler genetik çalısmalarındaki dizin analizlerinde ise, degerlendirilebilir düzeyde dizin verisi sadece A aerophoba'dan integrin 1 b primerleri ile elde edilen DNA ürününden saglandı. Ayrıca çalısmanın devamında, ülkemiz karasularındaki biyoaktif molekül ürettigi tespit edilen sünger türlerine yönelik denizel yetistiricilik ön denemeleri baslatıldı. Bu baglamda çalısma kapsamında kullanılan sünger türlerinden (Dysidea avara ve C. renifomis) bir takım medikal formüllerde biyolojik materyal olarak faydalanılması amaçlanmaktadır. ANAHTAR KELMELER : Deniz biyoteknolojisi, sünger, kollajen, integrin