Öğretim elemanlarının görüşlerine göre örgütsel gurur ve kurumsal aidiyet ilişkisi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞBA GÜNER DEMİR

Danışman: İnayet Aydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı Ankara'da bulunan Ankara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ve Hacettepe Üniversitesi'nin Eğitim ve Mühendislik Fakültelerindeki öğretim elemanlarının görüşlerine göre örgütsel gururlarının belirlenmesi ve kurumsal aidiyetleri ile ilişkisinin sınanmasıdır. Araştırma, karma araştırma yöntemlerinden açımlayıcı sıralı desen de yürütülmüştür. Araştırmanın nicel bölümünde ilişkisel tarama modeli, nitel bölümünde ise olgubilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutundaki hedef evrenini, Ankara ilinde bünyelerinde Eğitim ve Mühendislik Fakülteleri bulunan Ankara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, ODTÜ ve Hacettepe Üniversitesinde görev yapmakta olan 2.611 öğretim elemanı (Profesör, Doçent, Doktor Öğretim Üyesi ve Araştırma Görevlileri), örneklemini ise tabakalı örnekleme yöntemiyle belirlenen 395 öğretim elemanı oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda ise Ankara Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, ODTÜ ve Hacettepe Üniversitesi Eğitim/Eğitim Bilimleri ve Mühendislik Fakültelerinde görev yapmakta olan 20 öğretim elemanı araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel verileri, araştırmacı tarafından geliştirilen Örgütsel Gurur Ölçeği ve Kurumsal Aidiyet Ölçeği ile toplanmış, nitel verileri ise araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış Örgütsel Gurur ve Kurumsal Aidiyet Görüşme Formu kullanılarak gerçekleştirilen görüşmelerle elde edilmiştir. Nicel verilerin analizinde değişkenlere ilişkin durumların betimlenmesinde yüzde, frekans ve aritmetik ortalama gibi istatistikler kullanılmıştır. Örgütsel gurur ve kurumsal aidiyet düzeyinin ilgili bağımsız değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Kruskall Wallis ile test edilmiştir. Örgütsel gurur ve kurumsal aidiyet arasındaki ilişkinin düzey ve yönü Pearson korelasyon katsayısı ile belirlenmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi ile çözümlenmiştir. Nicel verilerin analiz sonuçlarına göre öğretim elemanlarının örgütsel gurur ve kurumsal aidiyetlerinin cinsiyet ve lisansüstü düzeyde mezun olunan üniversiteye göre anlamlı olarak farklılaşmadığı görülmüştür. Unvan, fakülte, üniversite, lisans düzeyinde mezun olunan üniversite ve görev yapılan üniversitede geçirilen süre değişkenlerinde ise öğretim elemanlarının örgütsel gururlarının ve kurumsal aidiyetlerinin anlamlı olarak farklılaştığı görülmüştür. Öğretim elemanlarının örgütsel gururları ile kurumsal aidiyetleri arasında pozitif yönlü yüksek bir ilişki vardır. Nitel analiz sonuçlarına göre öğretim elemanlarının büyük çoğunluğu üniversiteleri ile gurur duymaktadır. Sahip oldukları bu örgütsel gururun nedenlerini üniversitenin yapısı, araştırma ve eğitim süreci ve yönetim süreci temalarında açıklamaktadırlar. Öğretim elemanlarının kurumsal aidiyetlerinin nedenlerini ise kurum kaynaklı nedenler ve kişisel nedenler temalarında ifade etmektedirler.