LİSE ÖĞRENCİLERİ İÇİN ALAN SEÇİMİNE YÖNELİK BİR İLGİ ENVANTERİ GELİŞTİRME ÇALIŞMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE BAYRAKTAR
Danışman: Kaan Zülfikar Deniz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de alan seçiminin yapıldığı liselerde öğrenciler; sayısal, sözel, yabancı dil veya eşit ağırlık alanlarından birine yönelip o alanı temsil eden dersleri seçmektedirler. Bu çalışmanın amacı, öğrencilerin hangi alana daha fazla ilgi duyduklarını belirlemelerine yardımcı olacak geçerli ve güvenilir bir Lise Alan İlgi Envanteri (LALİEN) geliştirmektir. Bu çalışma, tarama modeli altında betimsel bir araştırma niteliğindedir. Araştırmanın çalışma grubu, 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Ankara'nın farklı ilçelerindeki liselerde öğrenim gören 10. sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır (n=917). Geliştirilen envanterin geçerliğini kontrol etmek için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmış, katılımcıların belirttikleri ilgi puanları ile aldıkları ilgi puanları arasındaki korelasyon katsayıları hesaplanmıştır. Güvenirlik değerlendirmeleri için Omega ve Cronbach Alfa güvenirlik katsayıları hesaplanmış ve test-tekrar test analizi yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda, öngörülen üç faktörlü yapı yerine beş faktörlü bir yapı (yabancı dil, sayısal, edebiyat ve medya, tarih, mühendislik) ortaya çıkmıştır. Bu durum, sayısal ve sözel alanların kendi içinde ayrıldığını göstermektedir. Doğrulayıcı faktör analizi ile bu yapı doğrulanmış, model uyum indeksleri kabul edilebilir düzeyde bulunmuştur. Ayrıca faktörler arası korelasyonların düşük olması, faktörlerin farklı yapıları ölçtüğünü desteklemektedir. Test-tekrar test analizinde, dört hafta arayla uygulanan envanterin sonuçları arasında yüksek ve anlamlı korelasyonlar (0,84 ile 0,77 arasında) bulunmuş, Cronbach Alfa katsayılarının 0,98 ile 0,82 arasında ve Omega güvenirlik katsayılarının 0,98 ile 0,82 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Bu durum ölçeğin tutarlı ölçümler yaptığını desteklemektedir. LALİEN'in zaman ve maliyet açısından ekonomik olması onun kullanışlı olduğunu göstermektedir. Bulgular, bu çalışma kapsamında geliştirilmiş olan LALİEN'in geçerli, güvenilir ve kullanışlı bir ölçme aracı olduğunu desteklemektedir. Anahtar sözcükler: lisede alan seçimi, ilgi envanteri, geçerlik, güvenirlik.