Tıp Doktorlarının Bifosfonat Kullanımına Bağlı Olarak Çenelerde Gelişen Osteonekroz Hakkındaki Yaklaşımlarının Değerlendirilmesi: Anket Çalışması


Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT MUTLU

Danışman: Serpil Altundoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Tıp Doktorlarının Bifosfonat Kullanımına Bağlı Olarak Çenelerde Gelişen Osteonekroz Hakkındaki Yaklaşımlarının Değerlendirilmesi: Anket Çalışması Amaç: Antirezorptif veya antianjiyojenik ajanlarla tedavi gören ya da tedavi geçmişi bulunan, baş-boyun bölgesinden radyoterapi almamış ve baş-boyun bölgesinde metastatik hastalığı bulunmayan hastalarda, maksillofasiyal bölgede 8 haftadan uzun süredir mevcut olan, intraoral veya ekstraoral bir fistül ile ilişkili olabilen ekspoze kemik varlığı, medikal ilaçlarla ilişkili çene osteonekrozu (MRONJ) olarak tanımlanmaktadır. MRONJ'un en yaygın nedenlerinden biri bifosfonatlar olup, bu ilaçlar günümüzde osteoporöz, kemiğin metabolik hastalıkları ve malignitelerin iskelet sistemine olan etkilerini tedavi etmek için sıklıkla kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, bifosfonat grubu ilaçları reçete eden tıp hekimlerinin BRONJ konusundaki farkındalıklarını ve bu duruma yönelik yaklaşımlarını değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza onkoloji, ortopedi, fiziksel tıp ve rehabilitasyon (FTR) ve kadın doğum ve hastalıkları anabilim dallarında uzman olarak görev yapan toplam 125 tıp hekimi katılmıştır. Katılımcılar, BRONJ ile ilgili 15 sorudan oluşan anket formlarını doldurmuş, bu sayede hekimlerin BRONJ konusundaki farkındalıkları ve tedavi yaklaşımları değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza katılan uzman hekimlerin, zoledronat ve alendronatı diğer antirezorptif ilaçlara göre daha fazla reçete ettiği belirlenmiştir. Hekimlerin i.v uygulanan bifosfonatları, oral bifosfonatlara kıyasla daha fazla reçete ettiği görülmüştür. Son bir yıl içinde ilaca bağlı osteonekrozlu hasta ile karşılaşma oranı incelendiğinde, hekimlerin %56'sında hiç görülmezken, %44'ünde 1-4 vaka arasında olduğu saptanmıştır.Tıp hekimlerinden bifosfonat ile ilgili en fazla konsültasyon isteyen tıp veya diş hekimi grubu %50,4 oranıyla diş hekimleri ve %36,8 oranıyla ağız, diş ve çene cerrahları olarak belirlenmiştir. CTX testine başvuru oranları ise hekimlerin %37,6'sı Hayır, %36'sı Evet, %26,7' si Bazen yanıtını vermiştir. Osteonekroz gelişen hastalarla karşılaşıldığında, hekimlerin %39,2'si bu hastaları en sık çene cerrahisine yönlendirdiğini belirtmiştir.. Sonuç: BRONJ farkındalığının artırılması için tıp ve diş hekimliği disiplinleri arasında multidisipliner bir yaklaşım benimsenmeli ve iyi koordine edilmiş bir konsültasyon sistemi oluşturulmalıdır. Bu sayede, antirezorptif ilaç tedavisine başlamadan önce hastaların dental muayenelerinin ve gerekli girişimsel dental işlemlerinin tamamlanması sağlanabilir. Ayrıca, bu konudaki farkındalık düzeyini artırmak amacıyla akademik yayınlar, eğitim seminerleri ve sempozyumlar gibi eğitim stratejilerinin uygulanması büyük önem taşımaktadır Anahtar Sözcükler: Bifosfonat, Bifosfonatlar ile ilişkili çene osteonekrozu (BRONJ)