Selçuklu Dönemi av köşklerinin arkeolojik peyzajlar kapsamında değerlendirilmesi: Alanya örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü (Sözleşmeli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLARA ÖZKALE

Danışman: Elmas Erdoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarihi süreç içinde insanlar varoluşlarına ve yaşadıkları çevrelere anlam kazandırmak amacı ile doğayı dönüştürerek kültürel çevreler oluşturmuşlardır. Çeşitli uygarlıkların sahip olduğu maddi değerler ile manevi değerlerin somutlaşarak kültürel birikime dönüştüğü yerleşmelerde arkeolojik peyzajlar; geçmiş ile bugün arasında bağlantı kurulmasını sağlayan doğal, tarihi, arkeolojik ve kültürel varlıkları içinde barındıran dinamik alanlar olarak ortaya çıkmaktadır. Arkeolojik peyzajlar özgün, ilgi çekici ve öğretici özellikleri ile bulundukları yerleşmelerin kimlik kazanmasında da son derece etkilidirler. Bu alanların korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması amacı ile yasal ve yönetsel dayanağı güçlü, çeşitli koruma strateji ve yaklaşımlarının geliştirilmesi, kamunun ilgi ve bilincinin arttırılması hem ulusal hem de uluslararası sorumluluk taşımaktadır. Bu araştırmanın amacı; araştırma alanı olarak belirlenen Antalya'nın Alanya İlçesi'nde yer alan Selçuklu Dönemi av köşklerinin yapısal özellikleri, bahçeleri ve yakın çevreleri ile birlikte bütüncül bir şekilde ele alınarak sahip oldukları arkeolojik peyzaj değerlerinin ortaya çıkarılması ve gelecek nesillere aktarılması bağlamında öneminin vurgulanmasıdır. Bu kapsamda; Çıplaklı, Gülefşen, Hacıbaba, Hasbahçe, Sedre ve Sugözü olarak adlandırılan av köşkleri ve yakın çevresinde alan etüt ve analiz çalışmaları gerçekleştirilmiş; bu alanlar arkeolojik peyzajlar kapsamında ele alınmış ve elde edilen bulguların değerlendirilmesi sonucunda koruma-kullanım dengesi çerçevesinde en uygun koruma yaklaşımları saptanarak koruma ve tasarıma yönelik çözüm önerileri geliştirilmiştir.