Kabuk oluşan toprakta sıvı anyonik poliakrilamidin (PAM) şeker pancarı (Beta vulgaris L.) çıkışına ve toprak penetrasyon direncine etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TOPRAK BİLİMİ VE BİTKİ BESLEME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜCAHİT İLKAY MİL
Danışman: ÖZGE ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yeni nesil anyonik sıvı poliakrilamidin (PAM) şeker pancarı(Beta vulgaris L.) çimlenme oranı, toprak penetrasyon direnci, su tutma kapasitesi, verim ve şeker oranı üzerine etkilerini belirlemek için Karaman ilinde tarla koşullarında deneme yürütülmüştür. Anyonik sıvı poliakrilamid yağmurlama sulama ile kontrol, 1 kg da-1, 1.5 kg da-1 ve 2 kg da-1 olacak sekilde uygulanmıştır. Deneme toprağı alkali reaksiyonlu olup, organik maddece fakir ve killi tın tekstüre sahip olup kabuk oluşumuna yatkın karakterdedir. Toprak nem içeriği 15 gün boyunca 0-10 cm derinlikte sensörler vasıtasıyla izlenmiştir. Toprak penetrasyon direnci 0-1 cm derinlikte sırasıyla 0.11, 0.06, 0.02 ve 0.02 MPa ve 1-2 cm derinlikte sırasıyla 0.21, 0.16, 0.14 ve 0.13 MPa olarak belirlenmiştir. İlk sulama ile toprak üst tabakasında belirgin bir fark gözlemlenirken, son sulama sonrası bu fark kaybolmuştur. Diğer derinliklerde istatistiksel olarak fark gözlemlenmemiştir. Toprak nem tutma kapasitesi açısından incelendiğinde, kontrol grubuna kıyasla PAM uygulamalarında sırasıyla %6, %10 ve %20 oranında artış gözlemlenmiştir. Çimlenme oranlarında ise erkencilik ve homojenite PAM uygulama dozlarına bağlı olarak artış göstermiştir. İlk çimlenme sayımı yapıldığında çimlenme oranları kontrol grubuna kıyasla PAM uygulamalarında sırasıyla %1,70, %2,84, %4,55 ve %6,82 olmuş, diğer sayımlarda da farklı dozlarda paralel sonuçlar elde edilmiştir. Verimde yüksek doz PAM uygulamasıyla kontrol grubuna göre yaklaşık %10'luk bir fark kaydedilmiştir. Diğer dozlar arasındaki fark ise istatistiksel açıdan anlamlı bulunmamıştır. Bu bulgular, şeker pancarı tarımında PAM kullanımının toprak kabuğuyla mücadele etmek ve verimliliği artırmak için etkili bir yöntem olduğunu göstermektedir.