Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Buket ACAR
Danışman: Candan Semra Paksoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Maksiller Molar Diş Anatomik Özelliklerinin Periodontal Durum Üzerine Etkisinin
KIBT Görüntülerinde Retrospektif Olarak İncelenmesi
Radyolojik görüntüleme yöntemlerinden, periodontoloji alanında alveoler kemik seviyesini, kemik
defektlerinin patern ve boyutlarını, dişlerin morfolojik özelliklerini tespit etmek için yararlanılabilir.
Alveoler kemik kayıpları ve furkasyon tutulumlarının şiddeti ve genişliği prognoz tayini ve tedavi
planlamasını etkileyen önemli faktörlerdir. Periodontal hastalıkların tanısı, prognoz tayini ve tedavi
sonuçlarının değerlendirilmesinde radyolojik değerlendirme önemli bir role sahiptir. 2-boyutlu (2B)
radyografların projeksiyon geometrisi ve bitişik anatomik yapıların süperpozisyonlarından kaynaklanan
limitasyonları bilgisayarlı tomografi gibi üç boyutlu görüntüleme teknikleriyle ortadan kaldırılabilir.
Konik ışınlı bilgisayarlı tomografi (KIBT), 3B hacimsel görüntüler üretir ve diş hekimliğinde de yaygın
olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmanın amacı maksiller molar dişlere ait lokal anatomik faktörlerin
KIBT ile incelenmesi ve furkasyon tutulumları dahil olmak üzere periodontal defektlerin tomografik
analizlerinin yapılarak bu parametreler ile periodontal yıkım şiddeti (periodontitis evresi) arasındaki
ilişkinin değerlendirilmesidir. Çalışmada maksiller molar dişlerin KIBT görüntülerinde metrik ve açısal
ölçümler ile furkasyon defeklerinin hacim ve yüzey alanı hesaplamaları yapılmıştır. Bu ölçüm değerleri
açısından farklı periodontitis evresine sahip gruplar (evre 1-3) ile kontrol grubu (evre 0)
karşılaştırılmıştır. Bu çalışmaya yaş ortalaması 43,69 ± 11,47 olan 65 (33 kadın, 32 erkek) bireye ait 88
maksiller molar diş dahil edilmiştir. Kök gövde uzunluğu ve kök konkavite derinliği kontrol ve
başlangıç düzeyindeki periododntitiste (evre 1) anlamlı şekilde düşük bulunmuştur (p<0,05). Kökler
arası mesafe, kök genişlikleri, komşu diş ile mesafe, köklerin ayrıklığı ve minimum rezidüel alveoler
kret yüksekliği değerlerinin genellikle evre 0 ve evre 1 gruplarında daha yüksek olduğu gözlenmiştir
(p<0,05). Furkasyon defektlerinin hacmi ve yüzey alanı ise evre 3 periodontitis hastalarında, evre 2
grubuna göre daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Maksiller molar dişlerde bukkal, mesial ve distal
yüzeylerden ölçülen kök konkaviteleri, komşu distal diş yakınlığı ve kök yakınlıkları orta ve şiddetli
periodontitis için risk göstergesi olabilir. Maksiller molar dişlere ait çeşitli morfolojik özelliklerin
periodontitis şiddetiyle ilişkisi göz önünde bulundurulduğunda periodontal tanı, prognoz tayini ve
tedavi planlaması aşamalarında uygun endikasyonla elde edilmiş KIBT görüntülerinin
değerlendirilmesi detaylı veriler sağlayabilir.
Anahtar Sözcükler: 3-boyutlu ölçümler, furkasyon tutulumu, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi,
maksiller molar, periodontitis