el-muntazam'a göre XII. yüzyılın ikinci yarısında Bağdat (Değerlendirme ve çeviri)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜSEYİN POLAT

Danışman: İLHAN ERDEM

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma on birinci yüzyılın ikinci yarısında Bağdat'ın durumunu ele almaktadır. Çalışmada Ebû'l-Ferec Abdurrahman b. Ali b. Muhammed b. Ali İbn el-Cevzî'nin el-Muntazam fî Târih el-Mulûk ve el-Umem eseri temel alınmıştır. Ayrıca araştırma konusu dönemde yazılmış olan diğer kaynaklardan da yararlanılmıştır. Temel kaynak olarak yararlanılan eserler çalışmanın başında sıralanmış ve ayrıntılı bilgiler verilmiştir. Abbasîlerin hâkim olduğu bu dönemde Bağdat, siyasi açıdan da birçok olaya şahit olmuştur. Şehirde, özellikle Büyük Selçukluların etkisi önemlidir. Çünkü Büyük Selçuklularda, devletin başı olan sultanın tahtının resmileşmesi için mutlaka Abbasî halifesi tarafından onaylanması gerekmekteydi. Bu nedenle sultanlar tahtta kaldıkları sürece Abbasî devleti ve devletin merkezi olan Bağdat'ı sürekli hâkimiyet altında tutmaya çalışmışlardır. Bundan dolayı çalışmada Selçuklular hakkındaki bilgilere yer verilmiştir. Bu bağlamda Abbasîlerle olan ilişkileri üzerinde de durulmuştur. Çalışmada İbn el-Cevzî'nin on ciltlik eserinin onuncu cildinde 1149-1170 yılları arasını kapsayan bölümün Türkçeye çevirisi yapılmıştır. Çeviri yapılırken Bağdat ve civarındaki yer adları ile ilgili olarak geniş bilgilere yer verilmiştir. Çalışmanın konusu olan dönemde Bağdat'ta meydana gelen siyasi, askeri ve doğa olayları ile ilgili olarak ayrıntılı bilgiler dipnotlarla belirtilmiştir.