Konya, Çatalhöyük dünya miras alanının peyzaj arkeolojisi kapsamında değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü (Sözleşmeli), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAZEL ÇİÇEK
Danışman: Elmas Erdoğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Peyzaj arkeolojisi bir alandaki peyzajın geçmişteki durumunu saptamayı amaçlayan yani yeryüzüne iz bıraktığı tespit edilen ilk insandan günümüze kadar insanların yaşam alanlarını bilinçli ve bilinçsiz şekillendirilmesinin yanısıra çevrelerini nasıl inşa edip düzenlediklerini araştıran bir bilim dalıdır. Peyzaj arkeolojisini, arkeolojinin diğer alanlarından ayıran en önemli özelliği insanın doğal çevre ile olan ilişkisini merkeze koyan bir araştırma yöntemi izliyor olmasından kaynaklanmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Unesco Dünya Mirası Listesine 2012 yılında dahil edilen tarih öncesi dönem yerleşimi olan ve insanlık tarihinin ve Anadolu'nun ilk yerleşim alanlarından biri olarak kabul edilen Konya, Çatalhöyük Dünya Miras Alanının peyzaj arkeolojisi kapsamında değerlendirmesi ile birlikte ülkemizdeki arkeolojik mirasının peyzaj arkeolojisi kapsamında yapılacak araştırmalar ile ortaya konmasının önemini vurgulamaktır. Uygarlıklar tarihi açısından köklü bir geçmişe sahip olan Anadolu'da farklı dönem ve uygarlıklara ait pek çok sit alanı bulunmakta olup bu kapsamda gerçekleştirilecek benzer çalışmalara örnek teşkil etmesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda; Konya, Çatalhöyük Dünya Miras Alanının tarih öncesi dönem toplumunun sosyal örgütlenmesine, kültürel yaşantısına, ilk tarım faaliyetlerine ve yerleşik şehir hayatına geçişlerine ışık tutması ayrıca evrensel düzeyde eşsiz bir öneme sahip olması sebebi ile bugüne kadar yapılan arkeolojik araştırma sonuçları ve alanda yapılan sörvey sonucu elde edilen veriler doğrultusunda alanın peyzaj arkeolojisi kapsamında değerlendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Türkiye'nin arkeolojik değeri göz önüne alındığında peyzaj arkeolojisi kapsamında yapılacak araştırmalara önem verilmesi ve geliştirilmesi ile peyzaj arkeolojisinin kültür turizmine katkıları belirtilerek Dünya Kültür Miras alanlarına olan ilgi ve bilinci arttırmak hedeflenmiştir.