Folliküler lenfomalarda mikroçevrenin organizasyonunda TGFβ/Smad yolağının rolü ve prognozla ilişkisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞENAY KÖM

Danışman: IŞINSU KUZU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Germinal merkez B hücrelerinden kaynaklanan Folliküler lenfoma (FL) dünyada en sık rastlanan ikinci lenfoma alt tipidir. Genellikle yavaş klinik seyirli lenfomalar arasında sayılmalarına rağmen hastalar farklı klinik seyir gösterebilmektedir. Folliküler lenfoma vakalarının %30-40 kadarı, agresif karakterli diffüz büyük B hücreli lenfomaya (DBBHL)'ye ilerleyebilmektedir. T(14;18)(q32;q21) translokasyonu FL'da % 85-90 oranında en sık görülen genetik değişikliktir. Bu zamana kadar, FL'da yaş, evre, grade, tümör yükü, kemik iliği tutulumu, serum laktat dehidrojenaz (LDH), hemoglobin ve beta2 mikroglobulin (B2 mikroglobulin) gibi birçok klinik prognostik faktör tanımlanmıştır. Bu faktörlerin dışında hastalık mikroçevresinin prognozda çok önemli bir etken olduğu çeşitli çalışmalarca gösterilmiştir. FOXP3 ifade eden Treg hücrelerinin (Treg) mikroçevrede artmış olması daha iyi genel sağ kalım ile ilişkilendirilirken, mikroçevrede makrofajların artışı daha kötü klinik gidiş ile ilişkisi bildirilmiştir. Ancak mikroçevre klinik davranış ilişkisini ortaya koyan çalışmalarda elde edilen sonuçlar birbirleriyle çelişmektedir. Bu bilgilerden yola çıkılarak, bu tez çalışmasında, tümör mikroçevresi üzerinde etkisi olduğu düşünülen TGFβ/Smad yolağındaki genlerin ifade değişimlerinin, folliküler lenfoma örneklerinde klinik/patolojik prognostik parametreler ile ilişkisinin anlaşılması hedeflenmiştir. 21 FL vakası ve kontrol grubunu oluşturan 5 reaktif folliküler hiperplazi vakasında, regülatör T hücrelerin varlığının tespiti için FOXP3 ve tümör ilişkili makrofajların varlığının tespiti için de CD163 antikorları ile immunohistokimyasal inceleme yapılmıştır. FL örneklerinde lazer mikrodiseksiyon yöntemi ile ayrıştırılan neoplastik folliküllerden ve kontrol grubundan elde edilen RNA'lar ile TGFβ/Smad yolağında yer alan TGFBR1, Smad2, Smad3, Smad4, Smad6, Smad7, SARA ve CDKN2B genlerinin ifade düzeyleri qRT-PCR yöntemi ile incelenmiştir. Bu analizler sonucunda elde edilen bulgular ile histopatolojik-klinikopatolojik prognostik veriler arasındaki ilişki istatistik analizler ile araştırılmıştır. Bu istatistiksel araştırmalardan sonra elde edilen veriler arasında anlamlı herhangi bir korelasyon olmadığı saptanmıştır. Bu tez çalışması 18H0230001 numaralı proje ile Ankara Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü tarafından desteklenmiştir.