Acentelik sözleşmesi ve Acentelik sözleşmesinin benzer sözleşme türlerinden farkları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2005

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EZEL KURTİŞOĞLU

Danışman: KEMAL ŞENOCAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüz ticaret hayatında yaygın bir ticari faaliyet olan acentelik, TürkTicaret Kanunu'nun 116. ve 134. maddeleri arasında ?acente? kavramından hareketedilerek düzenlenmiştir.Türk Ticaret Kanunu'nunda acente ile ilgili yer alan düzenlemelerin birkısmının açık ve net bir şekilde kaleme alınmamış olması, doktrinde, bu hükümlerinuygulamada aksaklıklara neden olmaları gerekçesiyle eleştirilmektedir. Yinekanunda yer alan düzenlemelerin uygulamada karşılaşılan sorunları çözmekteyetersiz kalması da doktrinde yapılan eleştirilerdendir. Örneğin Türk TicaretKanunu'nun 129. maddesine göre, acentenin ücrete hak kazanma zamanı açık birşekilde düzenlenmemiştir. Ayrıca acentelik sözleşmesi sona erdikten sonra acente ilemüvekkili arasında yapılan rekabet yasağı sözleşmesini koşulları ve müvekkilinacentenin geçmişteki hizmetlerinden faydalanmaya devam etmesinin karşılığındaacentenin sözleşme sona erdikten sonra denkleştirme talep edip edemeyeceği dekanunda düzenlenmemiş konulardandır.Türk Ticaret Kanunu tasarısı hazırlanırken doktrinde yapılan hemen hemen tümeleştiriler dikkate alınmış ve tasarıda karmaşaya yol açmayacak nitelikte anlaşılırdüzenlemelere yer verilmiştir. Ayrıca doktrinde eksikliği nedeniyle eleştirilenkonularda da düzenlemeler getirilmiştir. Örneğin Türk Ticaret Kanunu Tasarısı'nın114. maddesinde acentenin sözleşmenin yerine getirilmesi üzerine ücrete hakkazanacağı açık olarak belirtilmiştir. Aynı şekilde, tasarının 123. maddesindeacentelik sözleşmesinin bitiminden sonra acente ile müvekkil arasında yapılacakrekabet yasağı anlaşmasının sınırları düzenlenmiştir. Acentenin müşteri tazminatıisteme hakkı ise Türk Ticaret Kanunu Tasarısı'nın 122. maddesinde düzenlenmiştir.Bu maddede franchise sözleşmesi ve benzeri sürekli sözleşme ilişkilerinin sonaermesi halinde de bu maddenin uygulanacağı açıkça belirtilmiştir.2