İran ve Türkiye'de modern psikolojinin başlangıcı: Hoca Tahsin Efendi, Dr. Siyasi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MASOUMEH HOSSEINGHOLIZADEH

Danışman: REMZİ DEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İran ve Türkiye'nin tarihsel ve kültüler ilişkileri iki ülkenin yeni çağ tarihçileri ve düşünürleri tarafından dikate alınmaya başlanmaktadır. İki müslüman ve komşu ülke olan İran ve Türkiye kendi modern tarihleri boyunca farklı yollar izlemişlerdir. Modernleşme siyasetlerinin her iki ülkede elde ettiği sonuçlar çok farklıdır. Modern bilim ve düşüncenin İslam ülkelerine girişi bu toplumları çok boyutlu siyasi ve toplumsal sorunlarla karşı karşıya bırakmıştır. Modern bilim ve teknolojiyi Batı'nın güç kaynağı olarak tanımlayan Müslümanlar kendi toplumlarında eğitim siyasetini Batı ilmine uygun olarak değiştirmeye çalışmışlardır. Her ne kadar eğitim politikalarında farklı yol izlemiş olsalar da, Darülfünûn gibi yeni okullar her iki ülkede yaklaşık aynı dönemde düzenlenmiştir. İnsani bilimler özellikle psikoloji İran'da 50 sene geç okutulmaya başlamıştır. Tezimizde geleneksel İslam düşüncesi çerçevesinde psikoloji anlayışının ana hatlarını çizmeye çalıştık. İkinci bölümde Iran'da uygulanan eğitim politikaları ve modern eğitim kurumlar tarihini inceledik. Bunun yanı sıra esas olarak İran'da modern psikoloji tarihini araştırdık. Son bölümde ise Hoca Tahsin Efendi'nin "Psikoloji Yahut İlmi Ruh" adlı eserini ele alarak 1850'lerden 1900'lere kadar uzanmış olan tarihte yazılan ilk modern psikoloji kitabını tanıtmaya çalıştık. Sonuçta aynı tarihsel dönemlerı iki ülkede araştırarak elde ettiğimiz sonuçları değerlendirdik.