Özel statülü bir anonim şirket türü olarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEBNEM ÖZBEK UYGUN
Danışman: FEYZAN HAYAL ŞEHİRALİ ÇELİK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Merkez Bankası özel kanunla kurulmuş bir anonim şirkettir. Diğer anonim şirketler gibi Banka'nın da belirlenmiş bir sermayesi, bir esas sözleşmesi, payları ve pay sahipleri vardır. Banka'nın organları da ticaret hukukunda anonim şirketler için kanunen zorunlu olan organ yapısı dikkate alınarak belirlenmiştir. Diğer yandan bir "merkez bankası" oluşundan ötürü Banka'ya çeşitli kamusal görev ve yetkiler de verilmiştir ve dolayısıyla Merkez Bankası birçok faaliyeti bakımından bir idare hukuku süjesidir. Bu nedenledir ki, Banka'nın, kamusal görev ve yetkilerinin de gerektirdiği, özel statülü bir anonim şirket olarak sınıflandırılması sonucuna götüren kendine özgü (sui generis) bir yapısı bulunmaktadır. Bu çalışma, münhasıran, Merkez Bankası'nın Kanun Koyucu tarafından anonim şirket olarak kurulmasının hukuki nedenlerini, sonuçlarını ve etkilerini incelemekte; bu bağlamda da özellikle Banka'nın özel statülü bir anonim şirket oluşuna temel teşkil eden yönlerine odaklanmaktadır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde genel olarak merkez bankacılığı açıklanmakta, ardından da Merkez Bankası'na ilişkin temel hukuki çerçeve üzerinde durulmaktadır. İkinci bölümde, Merkez Bankası'nın ticaret hukuku açısından temel yapısal özellikleri, unvanı, işletme konusu, amaç, görev ve yetkileri, esas sözleşmesi ile sermaye ve pay sahipliği yapısı ticaret hukuku kuralları ışığında ele alınmaktadır. Üçüncü bölüm ise Merkez Bankası'nın anonim şirketler hukukundan kaynaklanan organlarına ayrılmıştır.