Istranca masifindeki mesozoyik intrüziflerinin tektonomagmatik evrimi, kuzey batı Türkiye
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EZGİ ULUSOY
Danışman: YUSUF KAĞAN KADIOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:KB Türkiye'de D-B uzanımlı olarak yüzeylenen Geç Kretase intrüzifleri Istranca Masifi' ne ait düşük dereceli metamorfik birimleri sıcak dokanakla kesmektedir. Geç Kretase yaşlı intrüzifler felsik ve mafik olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır. Felsik intruzifler; granit, granodiyorit, kuvars monzonit ve siyenitten oluşmaktadır. Mafik intruzifler; diyorit ve gabro bileşimli olup felsik intruzifleri kesmektedir. Felsik intruziflerin büyük bölümü subalkalen karakterli ve kalkalkalenden toleyitiğe geçişli ve metaluminali karakter sergilemektedir. Siyenit ve kuvars monzonit, mafik intrüziflerinin bir bölümü ise alkali-subalkali geçişinde ve alkalen alana düştüğü gözlenmektedir. SiO2'e karşı element değişim diyagramlarına göre kaya grupları fraksiyonel kristalizasyon sürecine bağlı artma ve azalma göstermektedir. İz element jeokimyası ve radyojenik izotop verileri yitim ilişkili oluşan kaya gruplarının oluşumunda fraksiyonel kristalizasyon yanında kabuk manto etkileşimine bağlı AFC ve kabuksal kirlenmeninde etkili olduğunu göstermektedir. Jeotermobarometre uygulamalarına göre manto bileşenine sahip kayalarda ilk kristalleşen, yüksek sıcaklık, sussuz silikat minerali olan piroksenlerin 1206-1181oC sıcaklık, 8.27-6.71 kbar basınç ve 25.63-20.80 km derinlikte kristallendiği belirlenmiştir. Kabuk ürünü olan granit ve granodiyoritlerin ise ilk kristalleşen fazı temsil eden amfibollerin 779.7- 810oC sıcaklık, 0.8-1 kbar arası basınç ve 2.48-3.03 km derinlikte kristallendiği belirlenmiştir. Felsik intrüziflerden elde edilen 85.±0.8-79.03±0.6 My U-Pb zirkon yaşı intrüzyonun yaklaşık doğudan batıya gençleştiğini göstermektedir. Bimodal gelişen mafik intrüziflerde 82.50±0.90 ile 81.80±0.42 My arası U-Pb zirkon yaşı 84.00±1.70 My ve 84.40±1.80 My 40Ar/39Ar pseudoplato yaşları belirlenmiştir. Istranca İntrüzifleri Geç Kretase döneminde Afrika ve Avrasya arasındaki sıkışmalı ilişkiye bağlı olarak Neotetisin kuzey kolu olan Vardar Okyanusu'nun kuzeybatı yönlü yitimi sonucu oluşan sıkışma, gerilme ve genişleme ürünlerini temsil ettiği belirlenmiştir