İktisat tarihimizde Mehmed Şerif Efendi'nin yeri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLIGÜL TOPALOĞLU DOĞAN

Danışman: MELEK DOSAY GÖKDOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Osmanlı Devletinde mevcut klasik iktisadi yapılanmada meydana gelen aksamalar ve bu aksamalara geleneksel yöntemlerle kalıcı çözümler üretilememesini takiben, 19. Yüzyılda tercüme odaları ve sefarethaneler aracılığıyla Batılı düşünceye kapı açılması ile modern iktisadi teoriler Osmanlı düşünsel hayatına giriş yapmıştır. Çeviri eserler ile bu bilim Osmanlı önde gelen düşünce insanları arasında yayılırken, Babıâli Tercüme Odasında edindiği birikim ile Mekteb-i Mülkiye'de verdiği dersleri derleyerek bu bilim alanında makaleler yayınlayan Mehmed Şerif Efendi, Mekteb-i Mülkiye ders notlarından oluşturduğu "İlm-i Emvâl-i Milliyye" adlı kitabı ile Osmanlı Modern İktisat literatürüne ilk telif eseri kazandırmıştır. Mehmed Şerif Efendi, dönemin mecmuaları olan Tercüman-ı Ahvâl ve Mecmû'a-i Fünûn'da yayınlamış olduğu makalelerde, iktisat biliminin adlandırılmasından Banka çeşitlerine, iktisatta kredi kavramından sanayi ve ziraatten hangisine ağırlık verilmesi gerektiğine ve iktisatta emek kavramına kadar çeşitli temel iktisadi konular ile ilgili görüşlerini ayrıntılı olarak açıklamıştır. Bu makaleleri dönemin yaygın mecmualarında yayımlamış olması, toplumun bu alanda bilgi edinmesine önemli bir katkısı olduğunun göstergesidir.