Beta agonist ilaç etken maddelerin kiral davranışlarının incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ANALİTİK KİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET GÜMÜŞTAŞ

Danışman: SİBEL AYŞIL ÖZKAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tez kapsamında sekiz kiral beta agonist türevi etken maddenin enantiyomerlerinin ayrımı altı farklı polisakkarit temelli kiral YBSK kolonu ile çeşitli polar organik faz, normal faz ve sulu polar organik faz çözücüleri kullanılarak çalışılmıştır. Analitlere ait enantiyomerlerin başarılı bir şekilde ayrımının yanı sıra, çalışmada asıl vurgulanan nokta kiral seçici ve hareketli faz bileşimlerinin hatta hareketli faza ilave edilen asidik veya bazik katkı maddelerinin enantiyomerlerin alıkonma sırasına olan etkilerinin araştırılmasıdır. Enantiyomerlerin alıkonma sırasının tersinirliği oldukça ilgi çekici bir konudur. Bu bağlamda polisakkarit türü (selüloz veya amiloz), türevlerin tipi (karbamat veya benzoat yapılarını içermesi), fenil karbamatlar üzerindeki fonksiyonel gruplar ve bağlandıkları konum ayrıca hareketli fazın bileşimindeki polar çözücünün (2-propanol) miktarı ve formik asit ve dietilamin gibi katkı maddelerinin alıkonma sırası üzerine etkisi incelenmiştir. Buna ek olarak geliştirilen yöntemler, piyasadan temin edilebilen dozaj şekillerinin (klenbuterol, ritodrin ve terbutalin) analizi için yöntem geçerlilik testleri kapsamında YBSK kullanılarak tamamen valide edilmiştir. Geliştirilen yöntemlerin tekrar edilebilir ve uygulanabilir olduğu gösterilmiştir. Yüksek geri kazanım değerleri geliştirilen yöntemlerin temin edilen ilaçlar içerisinde bulunan yardımcı maddeler ve katkı maddelerinden etkilenmediğini göstermektedir.