ABD'nin Türkiye ve Yunanistan ile ilişkilerinde 7/10 oranı sorunu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ONUR PINAR

Danışman: Gökhan Erdem

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amerika Birleşik Devletleri özellikle Soğuk Savaş dönemi içerisinde liderlik ettiği NATO ittifakının güneydoğu kanadına, Sovyetler Birliği ile Doğu Akdeniz ve Ortadoğu üzerindeki çıkar çatışmaları sebebiyle özel önem vermiştir. Bu kanadın kilit ülkeleri olan Türkiye ve Yunanistan'a da bu doğrultuda askeri yardımlar yapmıştır. Yapılan bu yardımlar doğal olarak her iki ülkede de askeri kapasite anlamında değişiklikler yaratmıştır. Her ne kadar aynı ittifak içerisinde yer alsalar da karşılıklı sorunları sebebiyle Türkiye ve Yunanistan arasında askeri bir denge olması gerektiği düşüncesiyle Yunanistan Başbakanı Karamanlis tarafından yardımlara yönelik olarak 1947-1976 yılları arasındaki mali tablonun oranlanmasıyla bulunan 7/10 oranının korunması Yunanistan tarafından beklenmiştir. Bu beklenti ABD Kongresi içerisindeki Yunan Lobisi'nce de desteklenerek Amerikan dış politikalarında önemli bir süre gözetilen bir hal almıştır. Ancak oranın matematiksel bir sonuç olmasıyla birlikte oluşumunu kapsayan süreçte mantıki ve gerçekçi bir yardım anlayışı ile ortaya çıkmadığı söylenmelidir. Bu doğrultuda Türkiye'nin ve Yunanistan'ın kıyaslanması anlamında alacakları yardımların hesap edilmesinde gerekli olacak çeşitli faktörlerin açıkça göz ardı edildiği görülmektedir. Sonuçta sayısal anlamda Yunanistan için yedi Türkiye için on birimlik bir değer ortaya çıkarsa da oran, Yunanistan'ı Türkiye'ye göre avantajlı konuma getirerek Türk-Amerikan ilişkilerine olumsuz bir etki yapmıştır.