Türk Yabancılar Hukuku Bakımından Turkuaz Kart Uygulamasının Yeri ve Rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Alihan Çelik
Danışman: Rifat Erten
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Birçok devlet, yüksek nitelikli kişilerin ekonomide yarattıkları üstün katma değerleri göz önünde bulundurarak, yüksek nitelikli yabancıların istihdamını kolaylaştırıcı yönde düzenlemeler benimsemiş; nitelikli işgücü hareketliliğinin varış yönünü ülkelerine çevirmeyi amaçlamışlardır. Bu amaç doğrultusunda, birçok gelişmiş ve gelişmekte olan ülke, nitelikli yabancıların istihdamını klasik yabancılara nazaran daha basit ve hızlı işleyen prosedürler tâbi tutma yoluna gitmişlerdir. Günümüzde, geleneksel göç ülkelerinin yanında, katı göç politikalarıyla bilinen bazı Avrupa ülkelerinin dahi nitelikli göçmenleri ülkelerine çekmek üzere bazı özel programlar benimsedikleri görülmektedir. Bu hususta en göze çarpan uygulamalar, ABD Yeşil Kartı (EB-1 ve EB-2) ve AB Mavi Kartı'dır. Kart uygulamalarının yani sıra birçok ülkenin nitelikli yabancı istihdamını kolaylaştırıcı yönde ulusal programları bulunmaktadır. Türkiye de bu eğilimlerin etkisinde, ABD Yeşil Kartı ve AB Mavi Kartı'nda ilişkin birçok husustan esinlenerek "Turkuaz Kart" adı altında kendi ulusal uygulamasını oluşturmuştur. Tezimizin ilk bölümünde Türk hukukunda yabancıların çalışmalarına ilişkin genel hükümler incelenecektir. Bu kapsamda, Turkuaz Kart'ın istisna teşkil eden durumlarını belirtebilmek adına diğer çalışma izinlerine genel hatlarıyla değinilecek olup, sonrasında, Türkiye'de yabancıların meslekî faaliyetlerine getirilmiş sınırlamalar ele alınacaktır. Tezimizin ikinci bölümünde nitelikli göç faaliyetinin ortaya çıkışı ve temel unsurları kısaca ele alınacak olup; karşılaştırmalı hukukta en geniş uygulama alanı bulan ABD Yeşil Kartı ve AB Mavi Kartı'nda yabancıların üstün niteliklerinin tespitinde dikkate alınacak kriterler, Turkuaz Kart uygulamasına kıyas imkânı yaratması bakımından detaylı bir şekilde incelenecektir. Bunları takiben Turkuaz Kart uygulamasının oluşum süreci ile, Turkuaz Kart'ın bir araç olarak hizmet edeceğiuluslararası işgücü politikası, politikanın belirlenmesinde dikkate alınacak kriterler doğrultusunda irdelenecektir. Tezimizin üçüncü ve son bölümünde ise Turkuaz Kart uygulaması kapsamında değerlendirilebilecek yabancılar, Kanun ve Yönetmelikte niteliğin belirlenmesinde esas alınacak kriterler doğrultusunda incelemeye tâbi tutulacak; Turkuaz Kart uygulamasının işleyişine ilişkin hükümler irdelenerek, başvuru, değerlendirme ve iptal süreçleri aydınlatılmaya çalışılacak; son olarak ise Turkuaz Kart'ın istisna teşkil eden yönleri ortaya konulacaktır.