QUANTITATIVE ANALYSIS OF SEVERAL ANTIHYPERTENSIVE DRUGS USING DIRECT UV-SPECTROPOTOMETRIC AND DERIVATIVE SPECTROPHOTOMETRIC METHODS
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eczacılık Fakültesi, Temel Eczacılık Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Nezaket Başaran
Danışman: Özgür Üstündağ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tansiyon ilaçları olarak da bilinen antihipertansif ilaçlar, yüksek tansiyonun (hipertansiyon) yönetilmesinde çok önemli bir rol oynar. Kan basıncını düşürmek ve sağlığınız üzerindeki zararlı etkilerini önlemek için çeşitli şekillerde çalışırlar. Antihipertansiflerin nasıl çalıştığını anlamak, durumunuzu etkili bir şekilde yönetmenizi sağlayabilir. Diüretikler: Bu ilaçlar böbreklerinize etki ederek idrar çıkışını artırır, kan dolaşımındaki sıvı hacminin azalmasına ve dolayısıyla kan basıncının düşmesine neden olur. Örnekler arasında spironolakton bulunur. Beta blokerler: Bu ilaçlar adrenalinin (epinefrin) kalbiniz üzerindeki etkisini bloke ederek kalp atış hızınızı yavaşlatır ve kalp kasılmalarınızın gücünü azaltır; her ikisi de kan basıncını düşürmeye yardımcı olur. Örnekler arasında atenolol ve propranolol bulunur. Anjiyotensin dönüştürücü enzim (ACE) inhibitörleri: ACE, kan damarlarının daralmasında rol oynayan bir enzimdir. ACE inhibitörleri bu enzimin üretimini engelleyerek kan damarlarının genişlemesine ve kan basıncının düşmesine neden olur. Örnekler arasında lisinopril ve enalapril bulunur. Anjiyotensin II reseptör blokerleri (ARB'ler): Bu ilaçlar, kan damarlarını daraltan bir hormon olan anjiyotensin II'nin etkisini doğrudan bloke eder. Bu, kan damarlarının gevşemesine ve genişlemesine neden olarak kan basıncını düşürür. Örnekler arasında losartan ve valsartan bulunur. Kalsiyum kanal blokerleri: Bu ilaçlar kalsiyum iyonlarının kalp ve kan damarı hücrelerine hareketini bloke ederek kasları gevşetir ve kan damarlarını genişletir. Bunun sonucunda kan basıncı düşer. Örnekler arasında verapamil ve nifedipin bulunur. Antihipertansif ilaçların miktar tayini genellikle yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) ve kombine yöntemler gibi pahalı ve zaman alıcı kromatografik yöntemlerle gerçekleştirilir. İki veya daha fazla aktif bileşik ve numune matriksi içeren karmaşık problemleri çözmek için ekonomik, hızlı, kolay uygulanabilir ve doğru sonuçlar verebilen yeni analitik tekniklere ve yöntemlere ihtiyaç olduğu açıktır. Ayrıca analiz süreçlerinde klasik ve yüksek teknolojili kombine analitik yöntemlerin dezavantajlarını azaltmak veya ortadan kaldırmak, daha doğru ve daha hassas analitik sonuçlar elde etmek amacıyla yeni sinyal işleme ve çok değişkenli kalibrasyon algoritmaları klasik analitik yöntemlerle birlikte kullanılmaktadır. Hazırlamış olduğumuz bu yüksek lisans tezinin esas amacı spironolakton içeren ticari farmasötik preparatlardaki etkin maddelerin hiçbir kimyasal ön ayırma işlemi gerektirmeden miktar tayinleri için sinyal işleme yöntemleri geliştirmektir. Bu kapsamda, spironolakton içeren preparatların analizi direkt UV spektrofotometrik ve türev spektrofotometrik yöntemleri kullanılarak yapılmış ve oldukça başarılı sonuçlar elde edilmiştir.