Canlı ağırlık ve bazı vücut ölçüleri kullanılarak Karayaka ve Bafra (Sakız X Karayaka G1) koyunlarının çok değişkenli istatistiksel yöntemler ile incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Veteriner Hekimliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM KILIÇ
Danışman: CEYHAN ÖZBEYAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, Karayaka ve Bafra (Sakız x Karayaka G1) koyunlarının canlı ağırlık ve bazı vücut ölçüleri kullanılarak çok değişkenli istatistiksel yöntemler ile incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede, Karayaka ve Bafra koyunlarının bazı vücut ölçüleri kullanılarak çoklu doğrusal regresyon analizi ile canlı ağırlık tahmini yapılmıştır. Bununla birlikte, Karayaka ve Bafra koyunları aşamalı ve aşamalı olmayan kümeleme yöntemleri ile vücut ölçülerine göre kümelenmiştir.Araştırmada, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü'ne bağlı Gökhöyük Tarım İşletmesi'nde yetiştirilen değişik yaşlardaki 223 Karayaka ve 462 Bafra (Sakız x Karayaka G1) koyununa ait canlı ağırlık ve bazı vücut ölçülerine ait veriler kullanılmıştır.Bafra genotipinde her yaş için elde edilen ortalama canlı ağırlık değerleri, Karayaka ırkından önemli düzeyde yüksek bulunmuştur. Yaşa göre düzeltilmiş canlı ağırlık ortalaması Bafra koyunları için 61,28±0,31 kg, Karayaka koyunları için ise 51,05±0,39 kg olarak hesaplanmıştır. Diğer taraftan, Karayaka ırkına ilişkin canlı ağırlık ve incelenen tüm vücut ölçüleri üzerine yaşın etkisinin önemli olduğu belirlenmiştir. Bafra genotipinde ise yaşın, cidago yüksekliği ve baş uzunluğu üzerine önemli bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.Vücut ölçüleri kullanılarak yapılan canlı ağırlık tahminine ilişkin çoklu doğrusal regresyon analizine göre; baş uzunluğu, cidago yüksekliği ve baş genişliği değişkenlerinin Bafra koyunları; baş uzunluğu, göğüs derinliği ve vücut uzunluğu değişkenlerinin ise Karayaka koyunlarının canlı ağırlığı üzerine önemli bir etkiye sahip olmadığı gözlenmiştir. Göğüs çevresi ölçülerinin Karayaka ve Bafra genotiplerinin canlı ağırlığı üzerine en yüksek düzeyde etkiye sahip vücut özelliği olduğu tespit edilmiştir.Vücut ölçülerine göre yapılan kümeleme analizine yönelik olarak aşamalı kümeleme yöntemlerinden Tek Bağlantı Kümeleme Yöntemi ve Ortalama Bağlantı Kümeleme Yöntemi'ne ilişkin bulgular ve dendrogramlar incelendiğinde, Karayaka koyunlarının tamamına yakınının ve Bafra koyunlarının da çok büyük bir bölümünün tek kümede toplandığı görülmüştür. Tam Bağlantı Kümeleme Yöntemi ve aşamalı olmayan kümeleme yöntemlerinden k-Ortalamalar Kümeleme Yöntemi ve Medoid Kümeleme Yöntemine göre Karayaka koyunları 3 ve Bafra koyunları ise 7 kümede toplanmaktadır. Bulanık Kümeleme Yöntemi ile yapılan kümeleme analizine göre ise Karayaka koyunları 2 kümeye ve Bafra koyunları ise 4 kümeye ayrılmaktadır.Uygulanan kümeleme yöntemlerine ilişkin sonuçlar, Bafra koyunlarının Karayaka koyunlarına göre vücut özellikleri bakımından daha heterojen bir yapıda olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte, bireylerin küme üyeliklerindeki kararsızlığının belirlenmesi bakımından Bulanık Kümeleme Yönteminin hayvancılık alanında yapılan araştırmalarda kullanılması, populasyonun durumu hakkında daha ayrıntılı bilgilere ulaşılabileceğini ortaya koymuştur.