Usnik asit liken sekonder metabolitinin farklı kanser hücre tipleri üzerine etkisinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ADNAN BERK DİNÇSOY

Danışman: DEMET CANSARAN DUMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kanser günümüzde önemli bir sağlık problemidir ve kanser tedavisinde kullanılan çoğu kanser ilaçlarının istenmeyen yan etkilerinin bulunması alternatif tedavi yöntemlerinin arayışını hızlandırmıştır. Bu nedenle son yıllarda yapılan çalışmalarda çeşitli kanser tiplerine karşı sentetik, bitkisel ve fungus kaynaklı ilaçların antikarsinojenik etkileri araştırılmaktadır. Likenler fungus ve alglerin oluşturduğu simbiyotik organizmalardır ve sentezledikleri metabolitler birçok biyolojik aktiviteye sahiptir. Yapılan araştırmalar sonucunda likenler ve sekonder metabolitlerinin de kanser tedavisinde çözüm olabilmesi için alternatif bir biyolojik organizma olarak kullanılması önerilmektedir. Çalışmamızda usnik asit'in antikanser etki potansiyeli normal hücre hatları (L929 ve Vero) ve farklı kanser hücre hatları (CaCo2, HepG2, Hep2C, RD and Wehi) üzerinde araştırılmıştır. Hücrelere usnik asit'in 6.25, 12.5, 25, 50, 100, 200 ve 400 μM konsantrasyonları 24, 48 ve 72 saat boyunca uygulanmıştır. Usnik asit'in hücre canlılığına olan etkisi MTT yöntemi ile belirlenmiştir. Ayrıca usnik asit'in inhibisyon etkisinin apoptotik yolak ile ilişkili olabileceğinden dolayı mRNA ekspresyon profilleri de araştırılmıştır. Bu çalışma, usnik asit'in kanserli ve normal hücrelere olan hücre canlılığı üzerine etkisinin mRNA boyutunda qRT-PCR ile açıklamayı hedefleyen ilk çalışmadır. Usnik asit'in TP53, Bcl-2 ve BAX tümör supressor genleri üzerine olan ekspresyon ifade değişiklikleri qRT-PCR ile değerlendirilmiştir. Çalışmamız sonucunda usnik asit'in 6.25 ve 12.5 μM konsantrasyonları kanserli hücre hatları üzerine önemli sitotoksik etki göstermektedir. Usnik asit kanser hücrelerindeki apoptozun düzenlenmesinde önemli rol oynamaktadır. Elde edilen bulgular ile liken metaboliti olan usnik asit'in rutin kanser kemoterapisine dirençli hastalarda kanser tedavisine yanıt geliştirmek için destekleyici etki sağladığı ön görülmektedir. Liken türlerinin ve bunların sekonder metabolitlerinin antikanser aktivitesine bağlı olan moleküler mekanizmaları aydınlatıcı ileri çalışmalar gereklidir.