Ahizade Abdülhalim Efendi'nin Şevahidü'n-nübüvve tercümesi (inceleme- metin)

FARUK SÖNMEZ

Ahizade Abdülhalim Efendi'nin Şevahidü'n-nübüvve tercümesi (inceleme- metin)

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İSLAM TARİHİ VE SANATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FARUK SÖNMEZ

Danışman: ZÜLFİKAR GÜNGÖR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Şevahidü‟n-nübüvve, Molla Cami‟nin h. 885 (m. 1480) yılında Farsça kaleme aldığı dini bir eserdir. Molla Cami‟nin sade bir Farsça ile yazdığı bu eser; Hz. Muhammed‟in peygamberlik delillerini anlatan yaklaşık 500 rivayetten meydana gelir. Şevahidü‟n-nübüvve‟nin Türkçeye dört tercümesi yapılmıştır. Bu tercümelerden sonuncusu Ahizade Abdülhalim Efendi tarafından yapılmıştır. Ahizade Abdülhalim Efendi, XVI. yüzyılın ikinci yarısında yaşamış; İstanbul, Bursa ve Edirne'de farklı vazifelerde bulunmuş önemli bir devlet adamıdır. Ahizade, kadılık, kazaskerlik, müderrislik gibi görevlerinin yanında; mütercimlik, hattatlık ve şairlik gibi meziyetlere sahip çok yönlü bir şahsiyettir.O aynı zamanda, tefsir, hadis, fıkıh, tasavvuf ve edebiyat gibi alanlarda eserler vermiş velud bir Alimdir. Onun eserlerinden biri de h. 1009 ( m. 1600/1601) yılında Molla Cami‟nin Şevahidü‟n-nübüvve adlı eserinin tercümesidir. Bu çalışmada, eserin müellifi olan Molla Cami ve mütercimi Ahizade Abdülhalim Efendi‟nin hayatı, eserleri hakkında bilgiler verilmiştir. Ayrıca Şevahidü‟n-nübüvve‟nin Farsçası göz önünde bulundurularak, Türkçeye çevrilen diğer tercümelerle kısa bir mukayesesi yapılmıştır. Ahizade‟nin yapmış olduğu tercümenin 25 yazma nüshası tespit edilerek tanıtılmıştır. Müellif nüshası elde bulunmayan yazmanın, ilmi usullere göre seçilen en uygun üç nüshası çalıĢmaya esas alınarak tenkitli metin hazırlanmıştır. Ayrıca Ahizade‟nin Şevahidü‟n-nübüvve Tercümesi‟nin geniş bir incelemesi yapılmış ve süslü nesir yer yer orta nesir örneği olan bu yazmanın daha iyi anlaşılması için metinden hareketle bir sözlük hazırlanmıştır.