Vergi yargılamasında ehliyet
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLIHAN TAŞER
Danışman: CENKER GÖKER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İdarenin yargısal denetiminin sağlanması hukuk devleti için vazgeçilmezdir. Dolayısıyla bir idari işlem olan vergilendirme işlemine karşı kimlerin dava açabileceğinin tespit edilmesi idarenin yargısal olarak denetlenmesi ve hukuk devletinin sağlanması için önemlidir. Ayrıca vergisel işlemler, mülkiyet hakkını doğrudan etkilediği için bu işlemler hakkında açılan davalar medeni hak ve yükümlülükler kapsamında değerlendirilmeli ve adil yargılanma hakkının korumasından yararlanmalıdır. Çalışmanın ilk bölümünde vergi davasının niteliği konusunda var olan dört farklı görüşe değinilmiş, bu görüşlerden en tutarlı olanın vergi davasının karma nitelikli; kural olarak iptal istisnai olarak da tam yargı davası niteliği taşıdığına ilişkin görüş olduğu ifade edilmiştir. Çünkü vergi davalarında, asıl olan vergilendirme işleminin yasallık denetiminin yapılmasıdır. Ve vergilendirme işleminin unsurları bakımından yapılan yasallık denetimi sonucunda mahkeme tarafından davanın reddine veya iptaline karar verilmektedir. İdari yargıda ve vergi yargısında dilekçeler üzerinden yapılan ilk incelemede davanın ehliyetsiz kişiler tarafından açıldığının tespit edilmesi hali, davanın reddi sebebidir. Bu nedenle davanın ehliyet sahibi olan kişilerce açılması yargılamaya devam edebilmesi için vazgeçilmezdir. İkinci ve üçüncü bölümde idari yargıda ve vergi yargısında, medeni yargılama hukukundan farklı olarak objektif ehliyet diğer bir ifade ile taraf ve dava ehliyetinin yanında subjektif ehliyetinde gerekli olduğu belirtilmiştir. İYUK'ta subjektif ehliyet menfaat ve/veya hak ihlali olarak düzenlenmişken; ayrı bir yargı düzenine sahip olmayan vergi yargılaması hakkında VUK ile mükellef, sorumlu veya vergi cezası kesilenlerin subjektif ehliyete sahip olduğu düzenlenmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise ehliyetin kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle yargılamanın her aşamasında resen dikkate alındığı gerekçesinden hareketle olağan ve olağanüstü kanun yolları aşamasında ehliyete değinilmiş, ulusal ve uluslararası hukuk açısından davanın götürülebileceği son merciler ve bu mercilere başvuru yapabilecekler incelenmiştir.