Atatürk Döneminde Değişen Kadın İmgesi: Muhit Dergisi örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAHAR KURUSAKIZ
Danışman: Çağla Derya Tağmat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türk devriminin lideri olan Mustafa Kemal Atatürk, modernleşme sürecinde kadının toplumdaki yerine özel bir önem atfetmiştir. Bu sayede de, Atatürk döneminde, birçok alanda kadın-erkek eşitliğini sağlayacak radikal değişimlere imza atılmıştır. Böylece, Türk Kadını Osmanlı Devleti döneminde sahip olmadığı birçok hak elde etmiştir. Kurucu kadro kamusal ve ekonomik alanlara dâhil edilen ve bu alanlarda varlık gösteren kadınlardan okumalarını, çalışmalarını ve bir yandan da eşleriyle birlikte ortak alanları paylaşmalarını, aile içindeki ilişkilerine önem vererek geleneksel rollerini sürdürmelerini ve en önemli görevi olan anneliği yerine getirmelerini sağlamayı hedeflenmiştir. Çağdaşlaşmanın ve devrimlerin yerleşmesi konusuna önem veren kurucu kadro, Türk basınından da bu yönde bir yayın politikası takip etmesini beklemiştir. Milli Mücadele döneminde, Anadolu Hareketi ile uyumlu bir tutum sergileyen Türk basını, Cumhuriyet'in kurulması ile birlikte resmi ideoloji ile işbirliği içine girerek devrimleri halka benimsetmeye ve yerleştirmeye yönelik bir yayın politikası takip etmiştir. Buna paralel olarak da inşa edilmeye çalışılan yeni ve modern kadın imajının destekleyen bir yayın politikası benimsemişlerdir. Bu çalışmada, 1928-1933 yılları arasında, Ahmet Cevat Emre liderliğinde, 4,5 yıl Kemalist bir çizgide yayın yapan Muhit dergisinin ortaya çıkarmaya çalıştığı Türk Kadını profili analiz edilmiştir. Muhit dergisi, Türk Kadınını kamusal ve ekonomik alanda görsel olarak kendisini daha iyi ifade etmesi için cesaretlendirmiş, sahip olduğu haklar ile ilgili olarak bilgilendirmiş, yeni hakların kazanılması konusunda destek olmuştur. Bir yandan da resmi ideolojinin kadınlardan sürdürmesini beklediği geleneksel ev içi rollerini nasıl daha iyi yapabilecekleri konusunda bilinçlendirmiştir. Bu bağlamda kurucu kadro ile son derece uyumlu bir yayın politikası takip ettiği tespit edilen Muhit dergisinin tek ve önemli eksiği ise yalnızca şehirli, eğitimli dar bir hedef kitlesine odaklanması olmuştur. Anahtar kelimeler: Atatürk, Muhit, Kadın, Basın, İnkılap (devrim)