ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNDE SEZGİSEL YEMENİN BEDEN ALGISI VE BENLİK SAYGISI İLE İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE AHSEN ARIK

Danışman: Funda Pınar Çakıroğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma üniversite öğrencilerinde sezgisel yemenin beden algısı ve benlik saygısı ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmaya Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerinden gönüllü 270 öğrenci (%61,9 kadın, 20,74±2,07 yıl) dahil edilmiştir. Çalışmada "Sezgisel Yeme Ölçeği-2", "Beden Algısı Ölçeği", "Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği" ve öğrencilerin sosyodemografik bilgilerini toplamayı hedefleyen anket formu kullanılmıştır ve öğrencilerin antropometrik ölçümleri alınmıştır. Sezgisel yeme davranışının, beden algısı ve benlik saygısı olmak üzere psikolojik esenliği etkileyen parametrelerle ve vücut antropometrik ölçümleriyle ilişkili olduğu saptanmıştır. Öğrencilerin vücut ağırlığı arttıkça sezgisel yeme puanının azaldığı (r=-0,079, p=0,097), beden algısı puanının (r=0,144, p=0,009) ve benlik saygısı puanının (r=0,020, p=0,371) arttığı saptanmıştır. Öğrencilerin BKİ'si arttıkça anlamlı şekilde daha az sezgisel yeme puanı (r=-0,185, p=0,001) aldıkları saptanmıştır. Öğrencilerin sezgisel yeme puanları ve sezgisel yeme alt ölçek puanlarının beden algısı ve benlik saygısı puanları ile ilişkisi incelendiğinde öğrencilerin sezgisel yeme puanları ile koşulsuz yeme izni (r=0,753, p=0,000), duygusal sebeplerden çok fiziksel nedenlerle yeme (r=0,865, p=0,000), açlık ve tokluk ipuçlarına güvenme (r=0,735, p=0,000) ve vücut-yiyecek seçimi uyumu (r=0,653, r=0,000) alt ölçek puanları pozitif korelasyon göstermiştir. Çalışmaya katılan öğrencilerin sezgisel yeme puanları arttıkça daha olumlu beden algısına (r=0,383, p=0,000) ve daha yüksek benlik saygısına (r=-0,294, p=0,000) sahip oldukları saptanmıştır (p<0,05). Öğrencilerin beden algı puanlarıyla negatif korelasyon gösteren (r=-0,427, p=0,000) benlik saygısı puanının bireylerin olumlu beden algısına sahip olduklarında daha yüksek benlik saygısı geliştirdiklerini göstermektedir. Sonuçlar sezgisel yeme davranışının, daha olumlu bir beden algısına ve daha yüksek benlik saygısına katkı sağlayacağını ortaya koymaktadır. Bu çalışmada riskli bir grup olan üniversite öğrencilerinde sezgisel yemenin beden algısı ve benlik saygısı ile ilişkisi araştırılmış ve istatistiksel olarak anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Bu bakımdan sezgisel yeme ile sağlığın korunması ve geliştirmesi ile ilgili daha geniş araştırmalar yapılması için bir ışık niteliği taşıyabilir.