Buğday üretiminde kullanılan tarım ilaçları pazarlaması üzerine bir araştırma: Konya ili örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FETHİ ŞABAN ÖZBEK
Danışman: HALİL FİDAN
Özet:Bu araştırmada Konya ilinde buğday üretiminde kullanılan tarım ilaçları (BÜKTİ) kullanımı, pazarlama bileşenleri, piyasa yapısı ve BÜKTİ seçiminde tüketici davranışları incelenmiştir. Araştırma materyalini, tabakalı tesadüfî örnekleme yöntemiyle seçilen 123 tarımsal işletmeden ve tamsayım yöntemi ile seçilen 33 tarım ilacı satan kuruluştan (TİSK) anket yoluyla toplanan verilerin yanı sıra Konya Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İl/İlçe Müdürlükleri (TİM) ile ulusal ve uluslararası Kuruluşların kayıtlarından elde edilen veriler oluşturmuştur. Araştırma bölgesinde satışı gerçekleştirilen BÜKTİ`lerden, satış tutarı olarak en yüksek paya sahip ilaç grubu %61,52 ile yabancı ot öldürücülerdir (herbisitler). Bu ilaç grubunu %25,12 ile mantar öldürücüler (fungisitler), %10,27 ile böcek öldürücüler (insektisitler), %3,05 ile kemirgen öldürücüler (rodentisitler) ve %0,04 ile bitki gelişim düzenleyiciler izlemektedir. Araştırma bölgesi BÜKTİ piyasa yoğunlaşmasının belirlenmesinde yaygın kullanım alanı olan M-Firma Yoğunlaşma Oranı (CRM) ve Herfindahl-Hirschman Endeksi (H-H) kullanılmıştır. BÜKTİ piyasasında ilk 4 firmaya (Hektaş, Safa Tarım, Dow Agro, Bayer) ait CRM oranı 66,29 olarak hesaplanırken ilk 8 firmaya ait CRM oranı 85,36 olarak hesaplanmıştır. BÜKTİ piyasası için piyasa yoğunlaşmasının belirlenmesinde kullanılan bir diğer endeks olan H-H endeksi 1.340,41 olarak hesaplanmıştır. Piyasada faaliyet gösteren TİSK`ler arasında en yüksek pazar payına sahip grup, %85,77 ile özel statüye sahip kuruluşlardır. Bu grubu sırasıyla %7,23 ile S.S. Pancar Ekicileri Kooperatifleri, %4,21 ile Tarım Kredi Kooperatifleri, %1,61 ile Ziraat Odaları ve %1,18 ile TİM`ler izlemektedir. BÜKTİ seçiminde tüketici davranışlarına ait ölçek ortalamaları incelendiğinde, buğday üreticilerinin ``kaliteli ürün alırım`` ve ``tarım ilacı kullanmanın karlılığa olumlu etkisi vardır`` ifadelerine verdikleri yanıtların ortalaması ``kesinlikle katılıyorum`` seçeneğine karşılık gelmektedir.