Polimerik nanotübüler yapıların ilaç taşıyıcı sistem olarak hazırlanması ve karakterizasyonu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMASÖTİK TEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLIHAN HİLAL ALGAN
Danışman: AYŞEGÜL KARATAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İdeal bir ilaç taşıyıcı sistemin biyouygun ve biyoparçalanabilir özellikte olması, hedefine ulaşmak için kan dolaşımında uzun süre kalması ve etken maddeyi sadece hedef bölgede salması beklenmektedir. Bu amaçlara ulaşabilmek için farklı materyellerden, değişik şekillerde pek çok nanopartiküler sistem geliştirilmiştir. Son yıllardaki çalışmalarda çok çeşitli malzemelerden çok farklı boyutlarda küresel nanopartiküller elde edilmiş ve değerlendirilmiştir. Ancak küresel nanopartiküller, ilaç taşıyıcı sistem olarak bazı kısıtlamalarla karşılaşmaktadırlar. Nanoküreler vücudun savunma sistemi olan makrofajlar nedeniyle kan dolaşımında sınırlı bir süre kalabilmektedirler. Buna karşılık son dönemde yapılan çalışmalarda, küresel olmayan, boyu uzatılmış ve silindirik şekilli nanotaşıyıcıların yapıları itibariyle aynı hacimdeki küresel nanopartiküllere göre kan dolaşımında daha uzun süre kalabildiği ve daha iyi dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Biyodağılım üzerindeki belirgin etkisinin yanında partikülün şekli, nanoyapıların özellikle kanser hücresi içine endositoz yoluyla hücre içine alınmasında da önemli rol oynamaktadır. Bu tezde nanotübüler taşıyıcılar, yeni nanofabrikasyon yöntemlerinden birisi olan "Membran Yardımcılı Nanofabrikasyon" yöntemiyle, Anodisc™ (Anodic Aluminum Oxide-AAO) membran kullanılarak hazırlanmış ve bu polimerik nanotübüler yapılar, ilaç taşıyıcı sistem olarak değerlendirilmiştir. Poli (ε-kaprolakton) ve poli (l-laktid-ko-glikolid)gibi biyobozunur polimerler ile polimetil metakrilat gibi biyobozunur olmayan polimerler kullanılarak, antikanserojen etken madde olan etoposid ile formülasyonlar hazırlanmış, formülasyonların TEM ve SEM analizleri ile yapıları incelenmiştir. Sonuç formülün etken madde yükleme kapasitesi, zeta potansiyelleri tayin edilmiş ve etken madde salım çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca antikanserojen aktivitenin tayini gözlemlemek amacıyla hücre kültürü çalışmaları yapılmış ve elde edilen nanoyapılar ilaç taşıyıcı sistem olarak uygun bulunmuştur.