Türkiye'de ilköğretimden ortaöğretim kademesine geçiş sistemi kapsamında yaşanan sorunların sıralama yargılarıyla ölçeklenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEYZA İNCEÇAM

Danışman: ERGÜL DEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, 8. ve 9. sınıf öğrenci ve öğretmenlerine göre ortaöğretim kademesine geçişte yaşanan sorunların önemli görülme düzeylerini sıralama yargılarıyla ölçeklemektir. Bu amaç doğrultusunda ayrıca sorunların önemli görülme düzeyleri öğrencilerin cinsiyet ve okul türlerine göre; öğretmenlerin ise kıdem ve branşlarına göre incelenmiştir. Karma desen olarak yürütülen araştırmanın nitel kısmının örneklemini 2017-2018 eğitim öğretim yılında farklı okul türlerinde öğrenim gören toplam 42 8. ve 9. öğrencisi ile bu okullarda görev yapan 15 öğretmen oluşturmuştur. Nicel kısmın örneklemini ise 336 8. ve 397 9. sınıf öğrencisi ile 130 8. ve 139 9. sınıf öğretmeni oluşturmuştur. Verilerin toplanması amacıyla "Öğrenci ve Öğretmen Ölçekleme Formları" geliştirilmiştir. Formları oluşturan uyarıcıları belirleme sürecinde, alanyazının yanı sıra öğrencilere kompozisyon yazdırılmış ve öğretmenler ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler üzerinde yürütülen içerik analizi sonucunda öğrenciler için 7, öğretmenler için 11 sorun ölçeklemeye esas olan uyarıcılar olarak tanımlanmıştır. Ölçekleme verilerinin analizinde, sıralama yargılarıyla ölçekleme yöntemlerinden "tam sıralama halinde ikili karşılaştırmalar" ve "bileşik standartla ölçekleme" çözümleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre "sistemde yaşanan ani ve sık değişimler" 8. sınıf öğrencileri ve öğretmenler tarafından en önemli sorun olarak değerlendirilirken, 9. sınıf öğrenci yargılarına göre "ortaöğretime geçiş sürecinde sosyal etkinliklere vakit ayıramama" en önemli sorundur. Sorunların önemli görülme düzeyleri, 8. sınıf öğrencilerinin cinsiyetlerine ve okul türlerine göre genel olarak benzerlik göstermiştir. 9. sınıf düzeyinde her iki değişken için de sıralamalar arasındaki benzerliğin daha az olduğu belirlenmiştir. Öğretmen yargılarına göre sorunların önemli görülme düzeylerinde ise 8. ve 9. sınıf öğretmenlerinin kıdem ve branş değişkenine göre gruplar arası betimsel bazı farklılıklar tespit edilmiştir.