Kronik obstrüktif akciğer hastalığında kortiosteroid kullanımının osteoporoz gelişimi üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE GÜLLÜ
Danışman: DEMET KARNAK
Özet:ÖZET KOAH, dünyada yaygın olarak görülen, hem solunum sistemini hem de vücudun birçok sistemini etkileyebilen bir hastalıktır. KOAH'da osteoporoz gelişme sıklığı yaklaşık olarak %40'lara ulaşmaktadır. KOAH akut alevlenme dönemlerinde inhaler ve/veya sistemik kortikosteroidlere gereksinim olabilmektedir. Sistemik kortikosteroidlerin osteoporoza yol açtığı net olarak bilinirken henüz inhaler kortikosteroidlerin kemik dansitesi üzerindeki etkileri tartışmalıdır. Biz de bu nedenle hem inhaler kortikosteroidlerin kemik dansitesi üzerine etkilerini araştırmak hem de osteoporoz için riskli grupta yer aldığı bilinen KOAH'iı hastalarda olası diğer risk faktörlerini değerlendirmeyi planladık. Çalışmamıza KOAH tanısı olan 45 erkek olgu dahil edildi. Bunlardan 15 olgu daha önce hiç sistemik ya da inhaler kortikosteroid almamış, diğer 15 olgu daha önce en az 6 ay süreyle inhaler kortikosteroid kullanmış, kalan 15 olgu ise en az 15mg/gün ve en az iki hafta boyunca sistemik kortikosteroid kullanım öyküsü mevcuttu. Rutin incelemeler (tam kan, biyokimya, AKG, SFT, MİP, MEP), osteoporozu gelişimini etkileyebilecek endokrin ölçütlerin saptanması ve DEXA ile kemik mineral dansitesi (KMD) değerlendirmesi yapıldı. Olgular kortikosteroid kullanım öykülerine göre gruplandığında KMD değerleri istatistiksel anlamlı fark saptanmadı. Ancak, SFT değerlerinden FEVı ve FEVı/FVC değerlerinin hastaların KMD değerleri ile korele olduğu bulundu. Sistemik kortikosteroid alan grupta serum kalsitonin düzeyleri ve MEP değerleri inhaler kortikosteroid alanların değerleri ile karşılaştırıldığında anlamlı derecede düşüktü. Olgular diğer parametreler yönünden değerlendirildiğinde, hipoksemik hastalar ile düşük BKİ'ne, kalsitonin ve D vitamini düzeyine sahip olan olguların osteoporoz gelişme açısından yüksek riske sahip olduğu bulundu. Bu hastalar aynı zamanda daha düşük VTS'na sahiptiler. Sonuç olarak; KOAH olgularında kortikosteroid gereksinimi olduğunda, osteoporozun da dahil olduğu sistemik yan etkilerinden korunmak için, öncelikle inhaler kortikosteroidler tercih edilmelidir. Düşük FEVı ve FE\A|/FVC değerlerine sahip hastalar osteoporoz yönünden incelenmelidir. Bununla birlikte, osteoporoz yönünden incelenen KOAH'iı hastalar, yalnızca kullanmış oldukları kortikosteroid tedaviler yönünden değil, aynı zamanda bu hasta grubunda kemik dansitesini etkilediği bilinen diğer risk faktörleri açısından da değerlendirilmelidir. 61