Türkiye'de tarımsal dönüşüm ve yeniden-metalaşma

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EKİN DEĞİRMENCİ

Danışman: FERDA DÖNMEZ ATBAŞI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışması, tarımsal ekonomi-politik yaklaşımı ve 'metalaşma' kavramından faydalanarak Türkiye tarımındaki metalaşma pratiklerini hem gıda hem de küçük meta üreticilerinin basit yeniden üretimleri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Metalaşma süreci sadece daha önce meta-dışı formda bulunan gıda, su ve hatta doğa gibi alanları değil, aynı zamanda bütün toplumsal hayatı kuşatmaktadır. Dünya ekonomisi 1970'li yıllardan itibaren derin bir yeniden yapılanma sürecine girmiştir. Neoliberalizm olarak tanımlanan bu sürecin en belirgin özelliği, daha önce metalaşmamış ve piyasalaşmamış alanları, metalaşma ve piyasalaşma dinamiklerine dahil etmesidir. Toprak, su, tohum, tarımsal ürün, beslenme ve tarımsal üretimin kadim bilgisi giderek üreticilerin ellerinden alınmakta, tarımsal üretim sermayenin tahakkümü altına girmektedir. Türkiye'de de, 2000'li yıllardan itibaren tarımsal destekleme politikalarının büyük ölçüde tasfiye edilmesi ve nitelik değiştirmesi sonucu tarımdaki metalaşma ve piyasa dinamiklerine bağımlı olma durumu giderek güçlenmektedir. Ulusötesi tarım-gıda şirketleri ve banka sermayesi, tarımı desteklemekten vazgeçen devletin yerini almaktadır. Küçük üreticiler tarımsal üretim süreci üzerindeki kontrollerini kaybetmekte, yoksullaşmakta ve mülksüzleşmektedir.