Türkiye'de 1980 sonrası uygulanan eğitim politikalarının ilköğretim okullarında yarattığı dönüşümün değerlendirilmesi (Ankara ili örneği)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2007
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜVEN ÖZDEM
Danışman: KASIM KARAKÜTÜK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de 1980 sonrası uygulanan eğitimpolitikalarının ilköğretim okullarında yarattığı dönüşümü Ankara ili ilköğretimokullarında görev alan okul yöneticileri ve öğretmenlerin görüşlerinedayanarak değerlendirmektir. Bu araştırma, var olan durumu olduğu hali ilebetimlemeyi amaçladığı için tarama modelinde bir araştırmadır. Buaraştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır.Araştırmanın nicel boyutunun hedef evrenini Ankara Büyükşehir Belediyesisınırları içerisindeki sekiz ilçe merkezinde (Altındağ, Çankaya, Etimesgut,Gölbaşı, Keçiören, Mamak, Sincan ve Yenimahalle) bulunan resmi ilköğretimokullarında görev yapan okul yöneticileri (1339) ve öğretmenler (20.802)oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde 298 okul yöneticisi ve 377öğretmen bulunmaktadır. Araştırmanın nitel boyutuyla ilgili örneklemseçiminde ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Buna göre araştırmada 9okul yöneticisi ve 9 öğretmenden oluşan 18 kişilik örneklem grubuoluşturulmuştur. Araştırmanın nicel boyutuyla ilgili olarak ?Türkiye'de 1980Sonrası Uygulanan Eğitim Politikalarının İlköğretim Okullarında YarattığıDönüşümün Değerlendirilmesi? anketi, nitel boyutu ile ilgili olarak isegörüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunun analizlerinde,aritmetik ortalama, standart sapma, t testi analizleri kullanılmıştır. AnalizlerSPSS istatistik paket programı yardımı ile çözümlenmiştir. Araştırmanın nitelboyutuyla ilgili verilerin analizinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır.Araştırmadan elde edilen sonuçlar şöyledir: Okul yöneticileri veöğretmenlerin tamamına yakın bölümü, 1980 sonrası uygulanan eğitimpolitikalarının ilköğretim okullarında yaşanan dönüşümde önemli bir etkenolduğunu, Türkiye'de 1980 sonrası uygulanan eğitim politikalarının okullardayarattığı dönüşümde finansman politikalarının daha çok etkisi olduğunu, 1980sonrası uygulanan eğitim politikalarıyla, okulların kaynak sorununu çözmeninokul yöneticileri ve öğretmenlerin bireysel çabalarına bırakıldığını ve eğitimeayrılan kaynakların azalmasının, okuldaki çalışma koşullarını güçleştirdiğinidüşünmektedirler. Okul yöneticileri ve öğretmenlerin, Türkiye'de 1980 sonrasıuygulanan eğitim politikalarının okullarda yarattığı dönüşümündeğerlendirilmeleriyle ilgili görüşleri arasında göreve göre farklılıkbulunmamaktadır. Araştırmaya katılan okul yöneticileri ve öğretmenler, NormKadro Yönetmeliğiyle getirilen uygulamalara yönelik olarak norm kadrouygulamasının öğretmen dağılımındaki eşitsizliği, öğretmen atamaları ve yerdeğiştirmelerde her türlü adam kayırma ve torpili ortadan kaldıramadığınıifade etmişlerdir. Okul yöneticileri ve öğretmenler Toplam Kalite YönetimiUygulama Yönergesine yönelik olarak, bazı okul yöneticileri veöğretmenlerin, TKY'nin işletmelerde uygulanabileceğini, okullardauygulanamayacağını belirtmişlerdir. Okul yöneticileri ve öğretmenlerDemokrasi Eğitimi ve Okul Meclisleri Yönergesiyle ilgili olarak uygulamada,öğrenci isteklerinin okul yönetimleri tarafından yerine getirilmediğini, projeninsadece göstermelik amaçlarla okullarda uygulandığını belirtmişlerdir. Okulyöneticileri ve öğretmenler, ?Okul Aile Birlikleri?nin ilköğretim okullarınıngereksinimini karşılamada önemli bir rol oynadığını belirtmişlerdir. Okulyöneticileri ve öğretmenler, Öğrencileri ve aileleri bir ?müşteri? olarakalgılayan ve eğitimi piyasa koşullarına açan okul aile birlikleri yönetmeliği gibieğitim politikası araçlarının okullar arasında dolayısıyla eğitimde eşitsizliklerinartmasına neden olduğunu düşünmektedirler. Okul yöneticileri veöğretmenler, Öğretmenlik Kariyer Basamaklarına Yükselme Yönetmeliğiyleilgili olarak, uygulamanın eğitimde niteliği artırmayacağı gibi öğretmenlerarasında ayrımcılık ve huzursuzluk yaratacağını ve bazı sakıncalarıberaberinde getireceğini vurgulamışlardır. Okul yöneticileri ve öğretmenler,MEB'in okullarda uygulamak istediği uluslararası destekli ?teknoloji eğitimi?politikalarının olumsuz sonuçlara neden olacağını düşünmektedirler. Okulyöneticileri ve öğretmenler, eğitim politikalarının okullarda yarattığıdönüşümde en önemli rolü uluslararası kuruluşların oynadıklarınıbelirtmişlerdir.