Ergenlerde bilişsel esneklik ve başarı amaç yönelimleri ilişkisinde problemli internet kullanımının aracı rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERYEM KABATAŞ
Danışman: TÜLİN ŞENER KILINÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, ergenlerde bilişsel esneklik ve başarı amaç yönelimleri ilişkisinde problemli internet kullanımının aracı rolünü belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ilindeki 483 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada Bilişsel Esneklik Envanteri, Başarı Amaç Yönelimleri Ölçeği ve Problemli İnternet Kullanımı-Ergen Formu kullanılmıştır. Ergenlerin bilişsel esneklik düzeyleri ile başarı amaç yönelimleri arasındaki ilişkide problemli internet kullanımının aracılık rolünü belirlemek amacıyla hiyerarşik regresyon analizi uygulanmıştır. Aracılık etkisine ilişkin modelin test edilmesinde aracılık modeli yaklaşımı izlenmiştir. Bununla birlikte, Bilişsel Esneklik Envanteri ve Problemli İnternet Kullanımı Ölçeğinin cinsiyete göre farklılaşma durumunu belirlemek için Mann-Whitney-U testi; yaş, okul türü ve gelir düzeyine göre farklılaşma durumunu belirlemek için de Kruskal-Wallis-H Sıra Toplamları Testi uygulanmıştır. Ayrıca, Başarı Amaç Yönelimi Ölçeği puanlarında cinsiyete göre farklılaşma durumunu belirlemek için t-testi; yaş, gelir düzeyi ve okul türüne göre farklılaşma durumunu belirlemek için de ANOVA yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, bilişsel esnekliğin alternatif alt boyutu ile başarı amaç yönelimleri ilişkisine problemli internet kullanımının aracılık ettiği, ancak kontrol alt boyutu ile başarı amaç yönelimleri ilişkisine problemli internet kullanımının aracılık etmediği bulunmuştur. Başarı amaç yönelimlerinin üç alt boyutunun da ayrı ayrı bilişsel esneklik ile ilişkisinde problemli internet kullanımının aracılık etmediği görülmüştür. Bilişsel esnekliğin cinsiyet ve okul türüne göre manidar düzeyde farklılaştığı ancak yaş ve gelir düzeyine göre farklılaşmadığı; başarı amaç yönelimlerinin yaş ve okul türüne göre manidar düzeyde farklılaştığı ancak cinsiyet ve gelir düzeyine göre farklılaşmadığı; problemli internet kullanımın ise cinsiyet, gelir düzeyi ve okul türüne göre manidar düzeyde farklılaştığı fakat yaşa göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.