Ağır metallerin (Hg, Cd, Pb) kadife balığı (Tinca tinca L. , 1758)'nın kan parametreleri üzerine bazı etkileri

LAL SHAH SYED

Ağır metallerin (Hg, Cd, Pb) kadife balığı (Tinca tinca L. , 1758)'nın kan parametreleri üzerine bazı etkileri

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LAL SHAH SYED

Danışman: AHMET ALTINDAĞ

Özet:

ÖZET Doktora Tezi AĞIR METALLERİN (Hg,Cd,Pb) KADİFE BALIĞI (Tinca unca L., 1758)'NIN KAN PARAMETRELERİ ÜZERİNE BAZI ETKİLERİ Syed Lal SHAH Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Anabilim Dalı Danışman : Yrd. Doç. Dr. Ahmet ALTINDAĞ Bu çalışmada; kadife balığının (Tinca tinca L., 1758) kan parametreleri üzerine bazı ağır metallerin (Hg, Cd, Pb) letal ve subletal konsantrasyon- larının akut ve kronik uygulamalarının toksik etkileri incelenmiştir. İncele nen kan parametreleri; hematokrit (Hct), hemoglobin (Hb), lökokrit (Let), alyuvar ve akyuvar sayısı, ortalama korpuskular hemoglobin konsantrasyonu (MCHC), ortalama korpuskular hemoglobin (MCH) ve ortalama korpuskular hacmi (MCV)'dir. Civa, kadmiyum ve kurşunun letal konsantrasyonları (sırasıyla; 1,0; 6,5; 300 ppm) 48 saatlik akut uygulamada balıkların çeşitli kan parametrelerinde önemli değişimlere neden olmuştur. Aynı şekilde, civa, kadmiyum ve kur şunun düşük ve yüksek subletal konsantrasyonları (96 saat-LC50 konsantra syonun % 10'u ve % 25!i) 24 saat, 96 saatlik akut ve 3 haftalık kronik uygula maları tüm kan parametreleri üzerinde değişik etkiler göstermiştir. Ayrıca kadife balığının solungaç, kas, karaciğer, testis ve ovaryum dokusun da ağır metallerin birikimi incelenmiştir ve dokulardaki birikim oram Hg; testis>ovaryum>karaciğer>kas>solungaç, Cd; testis>solungaç>kas>ovaryum >karaciğer ve Pb; karaciğer>solungaç>kas>ovaryum>testis şeklinde bulun muştur. Bu üç ağır metalin kadife balığının çeşitli dokularında genel biri kim eğiliminin büyükten küçüğe doğru Pb>Cd>Hg şeklinde olduğu, bununla birlikte kullanılan ağır metallerin 96 saat-LC^ değeri; Hg 1,0; Cd 6,5 ve Pb 300 ppm bulunmuş ve denemeler şuasında balıklardaki davranış anormal likleri de gözlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, balığın bu ağır metallere karşı verdiği pek çok tepki gözönüne alınarak açıklanmış ve tartışılmıştır. 2002, 83 sayfa ANAHTAR KELİMELER: Kadife balığı, kan parametreleri, kurşun, kad miyum, civa, LC50 değeri, birikim, davranış.