Devletin toprak üzerinde örgütlenmesi: Türkiye'de illerin yönetimi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, YÖNETİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NURAY KESKİN

Danışman: BİRGÜL AYMAN GÜLER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalısma, devletin topraga dayalı örgütlenisindeki degisimi konu almaktadır. Devletin topraga dayalı örgütlenme tarzı, topluma egemen üretim biçiminin bagımlı degiskeni olarak ele alınmakta; devlet ve toprak iliskisi bir iktidar sorunu olarak tanımlanmaktadır. Konu, `illerin yönetimi' olgusunu açıklamak amacıyla, Osmanlı- Türkiye örnekleri üzerinden irdelenmektedir. Geleneksel Türk kamu yönetimi sisteminde iller, hem merkezin tasra örgütü hem de bir yerel yönetim birimi olarak faaliyet göstermektedir. Cumhuriyetin topraga dayalı örgütlenme politikası, Osmanlı dönemine bir tepki olarak gelismis ve henüz milli mücadele döneminde il kademesi esas alınarak Osmanlı vilayetleri kaldırılmıstır. l düzeyinde yönetim yetkisi merkezi yönetimin tasra örgütüne bırakılmıs, il özel idareleri bu mekanizmanın yakın denetimi ve gözetimi altında faaliyet göstermistir. Cumhuriyetin topraga dayalı örgütlenme tarzı, bölge esasının reddi ve il yerel yönetimi seçeneginin geri çekilmesi üzerine insa edilmistir. Çeyrek yüzyıldır uygulanan neoliberal reform programı, bu yapıyı çözerek ilerlemektedir. Günümüzde il genel yönetimi yerine, hem il yerel yönetimi hem de bölge istenmektedir. Temel sorularını bugünden alan tez, tarihsel arastırma yoluyla devletin topraga dayalı örgütlenme tarzındaki degisimi açıklamaya çalısmaktadır. Osmanlı örneginde, feodal toplumda devletin topraga dayalı örgütlenme tarzı ilgi alanına çekilmistir. Türkiye'de illerin yönetimi, kapitalist toplumda devletin toprak üzerindeki hareketini göstermektedir. Bu çalısma, güncel kamu reformları sürecine bilimsel bir bakıs gelistirmenin yanında, yönetim kuramına da katkı saglayabilirse, amacına ulasmıs olacaktır.