Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ARZUM ERKEN ÇELİK
Danışman: YALÇIN KARATEPE
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Çalışmada gelişmekte olan ülkelerde sıkça karşılaşılan bankacılık krizleri, bu krizlerin neden ve sonuçlan analiz edilmiş; söz konusu krizlerin değerlendirme sürecinde Yapay Sinirsel Ağ (YSA) Modeli'nin etkili bir yöntem olarak kullanılıp kullanılamayacağı araştırılmıştır. Hata toleransına sahip; belirsiz bilgileri işleyebilen; birçok geleneksel yönteme göre daha ucuz ve hızlı olabilen; yeni gelişmelere göre tekrar eğitilebilen YSA modelleri, özellikle yapısal olmayan problemlerin çözümünde çok başarılı sonuçlar verebilmektedir. Oluşturulan YSA modellerinin bankacılık krizlerim hazırlayan koşullan öğrenebilmesi için 25 girdi, 4 çıktı nöronu tanımlanmıştır. Modellerde makroekonomi, dış denge ve finansal sistemin yapısı ile değişkenleri içeren girdi nöronlarına ait veriler ile Tasfiye Edilecek Alacaklar (Net) / Toplam Krediler (TEA/TK), Toplam Sermaye / Toplam Aktifler (TS/TA), Toplam Kar (Zarar) / Toplam Aktifler (TK/TA) ve Toplam Özkaynak / Toplam Aktifler (TÖ/TA) oranlarından oluşan çıktı nöronlarının değerleri tahminlemeye çalışılmıştır. Ağ yapısı Taguchi Deney Tasarımı ile belirlenen modeller, kendilerine verilen girdi-çıktı verilerini, bu veriler arasındaki ilişkileri başarılı ı bir şekilde öğrenebilmiştir. Oluşturulan YSA modellerinden birincisi, aynı tarihe ait girdi verileri ile çıktı verilerini; ikincisi de dört ay sonrasına ait çıktı verilerini çok düşük hata paylan ile tahminleyebilmiştir Türkiye'de yaşanan krizler öncesinde artış eğilimine giren TEA/TK Oranı'nın, özellikle kriz sırasında ve krizi izleyen aylarda kriz öncesine göre önemli artışlar gösterdiği belirlenmiştir. Krizlerden önce azalış eğilimine giren TS/TA, TK/TA, TÖ/TA Oranlan'nın, özellikle kriz sırasında azalış hızının arttığı ve dip yaptığı, kriz sürecinden sonra ise alınan önlemlerin de etkisiyle tekrar artışa geçtiği görülmüştür. Sonuç olarak, oluşturulan YSA modellerinin, bankacılık verilerini başarılı bir şekilde öğrenebildiği; bu yöntemin bankacılık krizlerinin değerlendirilmesi ve tahminlenmesi sürecinde önemli katkılan olacağı anlaşılmıştır. 217