Lise öğrencilerinin zorbalığa seyirci müdahalelerini yordamada duygu düzenleme, algılanan sosyal destek ve okul ikliminin rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PINAR KÖMÜRCÜ
Danışman: İlhan Yalçın
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın genel amacı duygu düzenleme, algılanan sosyal destek ve okul ikliminin lise öğrencilerinin zorbalığa müdahale düzeyi üzerindeki yordayıcılığını incelemektir. Araştırmanın alt amaçları; lise öğrencilerinin zorbalığa müdahale düzeyini cinsiyet, sınıf düzeyi ve daha önce akran zorbalığına maruz kalma durumuna göre istatiksel olarak anlamlı fark gösterip göstermediğinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubu 2024-2025 eğitim öğretim yılı 1. döneminde Ankara ilinin merkez ilçelerindeki MEB'e bağlı devlet ve özel okullarında öğrenim gören 812 lise öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Zorbalıkta Seyirci Müdahale Ölçeği, Çocuk ve Ergenler İçin Duygu Düzenleme Ölçeği, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Okul İklimi Ölçeği ile toplanmıştır. Lise öğrencilerinin zorbalığa müdahale düzeyinin duygu düzenleme, algılanan sosyal destek ve okul iklimi tarafından yordama durumu çoklu regresyon analizi ile incelenmiştir. Lise öğrencilerinin zorbalığa müdahale düzeyinin cinsiyet ve geçmişte zorbalığa maruz kalma durumuna göre anlamlı bir fark gösterip göstermediği ilişkisiz örneklem t-testi ile incelenmiş olup; zorbalığa müdahale düzeyinin sınıf düzeyine göre anlamlı bir fark gösterip göstermediği Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ile incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda lise öğrencilerinin zorbalığa müdahale düzeyi duygu düzenleme stratejilerinden yeniden değerlendirme ve algılanan sosyal destek tarafından anlamlı şekilde yordanırken, duygu düzenleme stratejilerinden duyguları bastırma ve okul iklimi tarafından anlamlı şekilde yordanmamıştır. Aynı zamanda lise öğrencilerinin zorbalığa müdahale düzeyi cinsiyete göre anlamlı şekilde değişmemekte ancak geçmişte maruz kalınan zorbalık durumuna ve sınıf düzeyine göre anlamlı fark gösterdiği bulgularına ulaşılmıştır.