İnsan adipoz-kökenli mezenkimal kök hücrelerin mikroyerçekimi ve yerçekimi şartlarında adipojenik farklılaşmasının karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLHAN ERDEM SUBAK
Danışman: Yaşar Murat Elçin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Uzay araştırmaları teknolojilerinin gelişmesi ile beraber astronotların uzayda kalma süreleri artmıştır. Yörünge süresindeki artış ile beraber astronotlarda çeşitli sağlık problemleri görülmeye başlanmıştır. Uzun süre mikroyerçekimi koşullarında yaşayan astronotlarda kemik kütlesinde kayıp görülürken, yağ kütlesinde artış olduğu da gösterilmiştir. Bu bulgulara ek olarak, mikroyerçekimi biyoreaktörlerinde yapılan osteojenik kültür ortamında osteogenez azalırken, adipogenezin yükseldiği de belirlenmiştir. Bu çalışmada adipoz-kökenli mezenkimal kök hücrelerin, NASA tarafından geliştirilen ve mikroyerçekimi koşullarını sağlayan döner duvarlı kap (DDK) biyoreaktöründe adipojenik farklılaştırma vasatı içerisinde kültürü yapılmıştır. Ek olarak bu çalışmada, cis-9,cis-12 linoleik asitin adipojenik indükleyici vasata eklendiği ve eklenmediği vasat şartlarının adipogenez üzerine olan etkileri incelenmiştir. Standart kültür koşullarında ve DDK biyoreaktöründe 11 gün süresince kültürü sürdürülen AMKH'lerde adipojenik belirteçler olan PPARγ2, leptin, adipsin ve adiponektinin ifade edilme düzeyleri, immünohistokimyasal analizler ve eş-zamanlı PCR yöntemleri ile incelenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda PPARγ2, leptin, adipsin ve adiponektinin ifade edilme düzeylerinin mikroyerçekimi koşullarında arttığı belirlenmiştir. Ayrıca, DDK biyoreaktöründeki 72 saatlik kültürün sonunda adipoz-kökenli mezenkimal kök hücrelerin küresel formda öbekler oluşturarak üç boyutlu mikrodokusal yapılara dönüştüğü gözlemlenmiştir. Adipojenik vasata cis-9,cis-12 linoleik asit ilavesinin PPARγ2 ifade düzeyinin azalmasına yol açtığı; diğer yandan leptin, adipsin ve adiponektin ifade düzeylerini anlamlı derecede arttırdığı da belirlenmiştir. Sonuç olarak çalışmada, mikroyerçekimi koşullarının adipogenezi teşvik ettiği, ilgili gen ifadelerindeki değişimlere dayalı olarak belirlenmiştir. Mikroyerçekimi koşullarının hücre kümelenmelerini ve üç boyutlu yapıların oluşumunu desteklediği görülmüştür. Bir diğer sonuç olarak, cis-9,cis-12 linoleik asit katkısının olgun adiposit farklılaşmasını baskıladığı saptanmıştır.